Op 4 oktober 2018 heeft de Nederlandse Zorgautoriteit (de NZa) het advies ‘bekostiging van medisch specialistische zorg – belonen van zorg die waarde toevoegt’ uitgebracht (het Advies). In het Advies roept de NZa minister Bruins op om toe te werken naar ‘waardegedreven zorg’ ofwel een vorm van bekostiging die het creëren van waarde voor patiënten beloont.

De term ‘waarde’ wordt in het Advies gedefinieerd als gezondheidswinst, uitgedrukt in uitkomsten die patiënten belangrijk vinden, ten opzichte van de zorgkosten. Daarnaast wordt gelet op administratieve lasten, transparantie en ruimte voor innovatie en maatwerk.

Volgens de NZa zou de huidige manier van declareren en contracteren sterk sturen op het leveren van zorg omdat het te declareren tarief grotendeels afhankelijk is van de uitgevoerde zorgactiviteiten (dbc’s). Hierdoor zou een prikkel ontstaan om zorgactiviteiten uit te voeren die tot een zwaarder dbc-zorgproduct leiden. Tevens is het volgens het Advies lastig om op het niveau van het dbc-zorgproduct een relatie te leggen met kwaliteit, omdat het aantal zorgproducten te groot zou zijn. Het systeem zou daarom met name het leveren van zorg belonen, wat niet gelijk zou staan aan het creëren van waarde voor de patiënt. Daarnaast zou de samenwerking tussen specialismen binnen een ziekenhuis, tussen ziekenhuizen in netwerken en met andere sectoren (zoals eerstelijnszorg) niet worden gestimuleerd.

Om bovengenoemde doelen te bereiken, adviseert de NZa om alternatieve contractsvormen (bovenop de dbc-systematiek) tussen aanbieders en verzekeraars te stimuleren. Alternatieve vormen van contracteren zouden een betere koppeling kunnen leggen tussen kwaliteit en uitkomsten van zorg, bijvoorbeeld door in de contracten vast te leggen dat kwaliteitsverbeteringen beloond zullen worden.

De NZa ziet op lokaal niveau al goede initiatieven en wil deze ontwikkeling door middel van stimulerende maatregelen versnellen. Hierbij kan worden gedacht aan het opzetten van een kennisdelingsplatform en het monitoren van lopende initiatieven met alternatieve contractvormen.

Samengevat is er volgens de NZa op het gebied van samenwerking en het gelijkrichten van belangen van de ziekenhuisbesturen en vrijgevestigde medisch specialisten nog steeds ruimte voor verbetering. De komende jaren zullen partijen gezamenlijk inspanning moeten leveren om een doelmatige inzet van mensen en middelen een stap verder te brengen. Hierbij zal het stimuleren van alternatieve contractsvormen prioriteit krijgen.