18 Ocak 2019 tarih ve 30659 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7161 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ("Torba Kanun") ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nda ("KİK") ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nda ("KİSK") önemli değişiklikler yapılmıştır. 

Maliyetlerde beklenmedik artışta fesih veya devir imkanı

Torba Kanun ile yapılan değişikliklerden en önemlisi KİSK'e eklenen Geçici Madde 4'tür ("Geçici Madde"). Geçici Madde ile yüklenicilere imalat maliyetlerinin beklenmedik şekilde artması nedeniyle kamu ihale sözleşmelerini sona erdirme veya devretme imkânı tanınmıştır. Bu kapsamda, imalat maliyetlerinde beklenmedik artışlara bağlı olarak kamu ihale sözleşmesini sona erdirmek veya devretmek isteyen yüklenicilerin Geçici Madde'nin yürürlük tarihi olan 18 Ocak 2019 tarihinden sonraki 60 gün içinde ilgili idareye yazılı olarak başvurması gerekmektedir. İlgili idare başvuruları değerlendirecek ve Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın görüşünü alarak başvurulara hakkında karar verecektir. 

Geçici Madde, 3 Ağustos 2018 tarihinden önce KİK'e göre akdedilmiş ve 18 Ocak 2019 tarihi itibarı ile halen yürürlükte olan sözleşmeler için uygulama alanı bulabilecektir.

Ayrıca, Geçici Madde kapsamında akdedilecek fesih ve devir sözleşmeleri damga vergisinden muaf tutulacaktır. 

KİK'in uygulama alanı daraldı 

Bir diğer önemli değişiklik ise KİK'in uygulama alanına ilişkindir. Bu kapsamda, (i) KİK kapsamındaki kuruluşlar tarafından çay ve çay ürünleri için Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nden yapılacak alımlar ve (ii) faaliyet alanındaki mal ve hizmetler için Uluslararası Sağlık Hizmetleri Anonim Şirketi'nden yapılacak alımlar ve (iii) Türkiye Cumhuriyeti tarafından düzenlenen bazı uluslararası organizasyonlar ve toplantılar için bu organizasyonların ve toplantıların yürütülmesine yönelik olarak sorumlu idare tarafından yapılacak mal ve hizmet alımları için KİK kapsamında değerlendirilmeyecektir. 

Yeterlilik belgelerinde değişiklik 

Son değişiklikler ile birlikte 17 Mayıs 2019 tarihi itibarı ile ihalelere katılan isteklilerin ekonomik, mali ve mesleki yeterliliklerinin değerlendirilmesi için artık taahhütleri altındaki ve tamamladıkları işin miktarını gösteren belgeleri ibraz etmeleri gerekmeyecektir. Ancak bunun yerine ihale işlemleriyle ilgili cirolarını gösteren belgeleri ibraz etmeleri talep edilebilecektir. 

17 Mart 2020 tarihi itibarı ile KİK kapsamındaki idareler tarafından gerçekleştirilen işler için düzenlenen belgeler hariç yurt dışında gerçekleştirilen işler için düzenlenen belgelerden sadece iş bitirme belgeleri, belge sahipleri tarafından ve bunların bünyesinde bulundukları şirketler topluluğu veya benzeri ortaklık ilişkisi içerisinde kullanılabilecektir. 

Ayrıca ortak girişim olarak teklif verilmesi durumunda, yurtdışında tamamlanan işlerden alınan iş bitirme belgelerini kullanan belge sahiplerinin, ortak girişimdeki payları oranında geçici ve kesin teminat vermeleri 17 Mart 2020 tarihi itibarı ile zorunlu hale gelecektir. 

Kamu İhale Kurumu`na ek yetkiler

Son olarak, Kamu İhale Kurumu, 17 Mart 2020 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aşağıdaki işlemler için yetkilendirilmiştir: 

  • Sözleşme kapsamında gerçekleştirilen iş dolayısıyla düzenlenecek iş deneyim belgelerinin toplam tutarına ve belge verilecek kişilere yönelik sınırlamalar getirme;
  • İş bitirme belgelerinin şirketler topluluğu veya benzeri ortaklık ilişkileri içerisinde kullanılmasına ilişkin usul ve esasları belirleme.