In toenemende mate staan maatschappelijk aanbesteden en social enterprises in de belangstelling. Maatschappelijk aanbesteden houdt in dat publieke taken (deels) worden overgedragen aan maatschappelijke initiatieven of aan social enterprises. Over de exacte definitie van social enterprises wordt nog breed gedebatteerd; vast staat in elk geval dat deze ondernemingen een maatschappelijke missie hebben, welk doel belangrijker is dan het maken van winst.

Uit antwoorden op recente Kamervragen blijkt dat de Rijksoverheid streeft naar het stimuleren en ondersteunen van maatschappelijk aanbesteden bij gemeenten.[1] Wij sluiten ons volledig aan bij dit streven, gelet op het maatschappelijk doel dat daarmee wordt gediend. Veel gemeenten zullen die stimulans vanuit de Rijksoverheid overigens niet eens meer nodig hebben, omdat zij al bekend zijn met de voordelen van maatschappelijk aanbesteden. Tijdens een congres dat op 4 september 2014 werd georganiseerd door Social Enterprise NL (de organisatie die sociale ondernemingen vertegenwoordigt, verbindt en ondersteunt) bleek althans dat diverse gemeenten zeer geïnteresseerd zijn in samenwerking met social enterprises. De vraag leeft alleen nog hoe die samenwerking zodanig kan worden vormgegeven, dat die de goedkeuring van de accountant verkrijgt. Waar ligt meer in het bijzonder de ruimte binnen het aanbestedingsrecht?

Magazine maatschappelijk aanbesteden

Ter effectuering van het voornemen van het Rijk om maatschappelijk aanbesteden te stimuleren, heeft BZK onlangs een magazine over dat onderwerp gepubliceerd. In dit magazine wordt een juridisch kader geschetst voor maatschappelijk aanbesteden. Geadviseerd wordt onder meer om daarvoor gebruik te maken van de concurrentiegerichte dialoog. Een concurrentiegerichte dialoog is echter niet in alle gevallen de best passende procedure, omdat deze erg kostbaar en tijdrovend is. Niet alle opdrachten lenen zich daarvoor. Per opdracht zal dus onderzocht dienen te worden wat de best passende procedure is, en hoe die procedure verder zodanig kan worden ingericht, dat het gewenste resultaat wordt bereikt. Natuurlijk kan het in voorkomend geval ook juist wenselijk(er) zijn om géén aanbestedingsprocedure te voeren, maar om een opdracht één op één aan een social enterprise te gunnen. Mocht u zich willen laten informeren over de ruimte die u daarvoor als gemeente hebt, belt u ons dan gerust.

Het magazine van BZK is verder de moeite van het lezen waard, omdat daarin een aantal succesvolle pilots met maatschappelijk aanbesteden wordt beschreven. Zo heeft de gemeente Utrecht een concept met een grote maatschappelijke impact, de VoorleesExpress, maatschappelijk aanbesteed. In het magazine komt Stichting Al Amal aan het woord, die deze opdracht als onderdeel van een consortium gegund heeft gekregen. Stichting Al Amal is echter ook kritisch; zij meent dat maatschappelijke aanbestedingen beter ingericht zouden moeten worden op kleine social enterprises, omdat deze anders nooit zelfstandig kunnen inschrijven op een opdracht. Gemeenten die eenzelfde doel voor ogen hebben, staan wij graag terzijde met advies. Dat geldt natuurlijk ook voor social enterprises die tegen hetzelfde probleem aanlopen als Stichting Al Amal.