Jest to trzeci i ostatni z serii artykułów dotyczących roli Opiekuna wyznaczonego przez Sąd Opiekuńczy. Omówię przyczyny, na podstawie których Sąd Opiekuńczy może go wymienić lub odwołać. Te uprawnienia zostały przedstawione w art. 16 ust. 8 Ustawy o zdrowiu psychicznym z 2005 r.

Na mocy art. 16 ust. 8 Sąd może zawiesić lub zwolnić z pełnienia obowiązków Opiekuna, który:

• postępował lub postępuje w sposób naruszający nadane mu przez Sąd uprawnienia, bądź nie działa w najlepszym interesie osoby objętej ochroną; lub

• zakłada postępowanie naruszające nadane mu przez Sąd uprawnienia lub nie działa w najlepszym interesie osoby objętej ochroną.

W razie stwierdzenia, że Opiekun działa poza zakresem swoich uprawnień, sprzeniewierzając i/lub źle zarządzając majątkiem osoby nieposiadającej zdolności do samodzielnego podejmowania decyzji, można zabiegać o jego wymianę. Sąd Opiekuńczy nie podejmuje jednak takich decyzji pochopnie. Sąd rozważa, czy odwołanie lub wymiana Opiekuna będzie leżeć w najlepszym interesie osoby nieposiadającej zdolności do samodzielnego podejmowania decyzji.

Tytułem przykładu, w sprawie Re CJ [2015], CJ, która nie posiadała zdolności do podejmowania decyzji, otrzymała odszkodowanie w wysokości 300 000 GBP. Mieszkała ona ze swoim partnerem, MP, z którym była w związku od 25 lat. W 2010 r. sędzia wyznaczył MP na Opiekuna ds. majątkowych dla CJ.

Niestety, MP, w ciągu czterech lat zarządzania, nie przedstawiał rocznych raportów finansowych, nie uiszczał opłat za nadzór Biura Kuratora Publicznego, odmawiał również zgody na składanie CJ wizyt przez umocowanych przedstawicieli Sądu Opiekuńczego. Przesłał natomiast do Biura Kuratora Publicznego rachunek na kwotę ponad 1000 GBP za rzekomo poniesione koszty i oczekiwał, że zostanie zapłacony.

Biuro Kuratora Publicznego wniosło do Sądu Opiekuńczego wniosek o nakaz przedstawienia przez Opiekuna pełnego rozliczenia się z podjętych działań, a w razie ich niedostarczenia, odwołania go z pełnionej funkcji. Nakaz sądowy nie został przez niego wypełniony. W rezultacie, Sąd Opiekuńczy nakazał MP przedstawienie końcowego rozliczenia, wydał również nakaz odwołania go z funkcji Opiekuna oraz wyznaczenia w to miejsce przedstawiciela zespołowego.

Zdaniem Sądu, chociaż fundusze CJ nie zostały sprzeniewierzone, przedstawiciel ustawowy nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków. Sąd utrzymywał, że wnioskując o wyznaczenie go na Opiekuna, MP wypełnił deklarację przedstawiciela (COP4), w której przyjął na siebie liczne zobowiązania, stwierdzając między innymi:

„Zastosuję się do wszelkich wytycznych sądu oraz zasadnych wniosków Kuratora Publicznego, w tym wniosków o przedstawianie raportów.”

oraz

„Będę współpracować ze wszystkimi przedstawicielami sądu oraz Kuratora Publicznego, którzy chcieliby spotkać się ze mną lub z osobą, której dotyczy niniejszy wniosek, w celu sprawdzenia, czy ustalenia odnoszące się do umocowania prawnego są realizowane.”

Pomimo podjętych zobowiązań, MP nie wywiązywał się z obowiązków Opiekuna, nie prowadził zestawień finansowych i nie składał raportów do Biura Kuratora Publicznego według uzgodnień i w ustalonych terminach. Przymykanie oczu na odmowę wypełniania swoich obowiązków przez MP podważałoby działania ochronne podejmowane przez Biuro Kuratora Publicznego. Sędzia był przekonany, że postępowanie MP naruszało udzielone mu uprawnienia i stwierdził, że powinien on zostać odwołany z funcji Opiekuna CJ.