18.05.2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun ("Kanun") ile 3194 sayılı İmar Kanunu'na geçici madde 16 eklenmiştir. Sektörde sıklıkla imar barışı olarak da adlandırılan bu madde ile 31.12.2017 tarihinden önce inşa edilmiş ruhsatsız veya ruhsat ile eklerine aykırı yapılara ya da yapıların ilgili kısımlarına ilişkin düzenlemeler getirilmektedir. Yeni düzenlemeye göre, geçici madde 16 uyarınca madde kapsamına giren bu tür yapıların sahibi kişiler Yapı Kayıt Belgesi almak için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen idareye başvurabilecektir.

Yapı Kayıt Belgesi'nin alınmasının en önemli sonuçlarından biri olarak, söz konusu yapıya/yapının ilgili kısmına ilişkin İmar Kanunu uyarınca alınmış yıkım kararları ve tahsil edilmemiş idari para cezaları iptal edilecektir. İkincil olarak, bu yapılara geçici olarak su, elektrik ve doğalgaz da bağlanabilecektir.

Yapı Kayıt Belgesi'nin alınmasından sonra belirli şartların varlığı halinde, Yapı Kayıt Belgesi sahipleri, yapı kullanma belgesi olmaksızın, cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesisi için başvuruda bulunabileceklerdir.

İlgili yapının, Hazine ya da belediye taşınmazı üzerinde inşa edilmiş olması halinde, bu taşınmazlar rayiç bedel üzerinden Yapı Kayıt Belgesi sahiplerine satılacaktır. 

Yapı Kayıt Belgesi, ilgili yapı yıkılana ya da kentsel dönüşüm kapsamına alınana kadar geçerlidir. Yapı yıkıldıktan sonra yeni inşa edilecek yapı için, yıkılan yapının daha önceki durumu değil (kat sayısı, emsal kullanımı vb.) yürürlükte bulunan imar planları ve mevzuatı geçerli olacaktır.

Geçici madde ile getirilen düzenlemelerin uygulanmasına dair tüm hususların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından çıkarılacak ikincil mevzuatta belirlenmesi beklenmektedir

Başvuru Prosedürü ve Şartları 

Yapı Kayıt Belgesi almak için (i) en geç 31.10.2018 tarihine kadar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen idareye başvurulması, ve (ii) en geç 31.12.2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi gerekmektedir. Kayıt bedeli, söz konusu yapının bulunduğu arsanın emlak vergi değeri ile yapının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen yapı yaklaşık maliyet bedelinin toplamının konutlar için %3'ü, ticari kullanımlar için %5'i olarak hesaplanacaktır

Yapı Kayıt Belgesi aldıktan sonra cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesisi için ise, kayıt bedelinin iki katı tutarında ödeme yapılması gerekmektedir. 

Kanun Hükmünün Uygulanmayacağı Durumlar 

Hazine veya Belediyelere ait taşınmazlar hariç üçüncü kişilere ait özel mülkiyete konu taşınmazlar üzerine inşa edilmiş yapılar ile Hazineye ait sosyal donatı için tahsis edilmiş araziler üzerine inşa edilmiş yapılar imar barışı hükümlerinden yararlanamayacaktır.

Ayrıca;

  • Kanun'un ekinde bulunan kroki ve listede sınır ile koordinatları gösterilen Boğaziçi sahil şeridi ve öngörünüm bölgesi alanları,
  • Yine Kanun ekinde bulunan kroki ve listede sınır ile koordinatları gösterilen İstanbul tarihi yarımadadaki alanlar, ve
  • Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı Kurulması Hakkında Kanun madde 2 (1) (e)'de belirlenmiş tarihi alanda

yapılmış yapılara bu madde hükümleri uygulanmayacaktır.