W grudniu 2017 roku polski Parlament uchwalił ustawę nowelizującą system gospodarowania odpadami. Jednym z jej celów było dostosowanie polskich przepisów do unijnych. W tym zakresie zmianie podlegają przepisy w zakresie kwalifikowania odpadów jako odpady niebezpieczne. Od 6 stycznia 2018 roku polskie prawo stanowi wprost, że właściwości powodujące uznanie odpadów za odpady niebezpieczne oraz warunki takiego uznania określają przepisy europejskie. Jest to ważna zmiana, gdyż w przypadku niektórych rodzajów odpadów może ona skutkować przekwalifikowaniem odpadów dotychczas uznawanych za inne niż niebezpieczne na właśnie niebezpieczne. To z kolei będzie się wiązało z większymi kosztami zagospodarowania, a nawet koniecznością przeorganizowania gospodarki odpadami w firmie. Oznacza to w praktyce, że warto sprawdzić, jak zgodnie z przepisami europejskimi będą kwalifikowane odpady wytwarzane w ramach prowadzonego biznesu.

Drugim celem nowelizacji jest ograniczenie tzw. „szarej strefy” w gospodarce odpadami. Temu zadaniu mają służyć zmiany dotyczące ewidencji odpadów, a w szczególności tzw. kart przekazania odpadów (KPO). Te przepisy wejdą w życie dopiero 1 stycznia 2020 roku. Choć termin wydaje się odległy, to jednak ze względu na doniosłość praktyczną zmian, konkretne przygotowania na poziomie poszczególnych biznesów trzeba będzie zacząć z wyprzedzeniem. Co się zatem zmieni? Otóż od dnia wejścia w życie przepisów, KPO będą mogły być generowane tylko za pośrednictwem tzw. BDO czyli elektronicznej Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami w trybie bezpośredniego połączenia. Oznacza to, że wszyscy uczestnicy procesu zagospodarowania odpadów, w tym wytwórcy będą musieli mieć dostęp do BDO za pośrednictwem Internetu w czasie realnym. W praktyce będzie się to wiązało z koniecznością doposażenia biznesów tak, aby warunek ten był spełniony.

Zwiększy się także zakres danych zamieszczanych w KPO. W przyszłości będą one musiały zawierać datę i godzinę rozpoczęcia transportu do odbiorcy odpadów oraz ich przejęcia, ale także masę, kod i nazwę rodzajów odpadów. Zwłaszcza konieczność określania masy odpadów będzie problematyczna w praktyce, gdyż będzie się wiązała z doposażeniem w odpowiednie wagi w celu jej weryfikacji także u wytwórcy odpadów.

Zlikwidowana zostanie możliwość tworzenia zbiorczych KPO obejmujących łącznie odpady danego rodzaju przekazywane w okresie jednego miesiąca za pośrednictwem tego samego transportującego odpady. Autorzy nowelizacji argumentują, że dzięki temu będzie można uniknąć licznych patologii w zakresie przekazywania odpadów. Spowoduje to jednak znaczny wzrost pracy administracyjnej po stronie przedsiębiorców, bowiem każdy ładunek odpadów przekazany dalej będzie musiał zostać opatrzony indywidualną KPO.

Obecnie nie ma wymogu, by kierowca transportujący odpady posiadał KPO. Ustawa nowelizująca przewiduje natomiast, że będzie on musiał posiadać potwierdzenie wygenerowane z BDO. W przypadku kontroli potwierdzenie musi umożliwiać weryfikację informacji zawartych w KPO ze stanem rzeczywistym.

Z kolei odbiorca odpadów będzie musiał każdorazowo potwierdzić w BDO ich przejęcie, podać informację o dacie i godzinie przejęcia odpadów oraz dodać informacje o masie odpadów, jeśli będzie się ona różnić od masy podanej przez przekazującego odpady. Kontrolerzy będą mogli na tej podstawie ustalić szczegółowe informacje o transporcie odpadów, co ma na celu m.in. zapobieganie powstawaniu tzw. dzikich wysypisk.

Ponieważ ewidencja ma być prowadzona wyłącznie w formie elektronicznej, płynność funkcjonowania wielu przedsiębiorstw zajmujących się gospodarowaniem odpadami będzie zależeć od niezawodności BDO. Szczególne znaczenie ma to dla transportu odpadów, który będzie możliwy zgodnie z prawem tylko w przypadku prawidłowego działania BDO. Niestety ustawa nowelizująca nie zawiera żadnych reguł postępowania w przypadku awarii systemu (jak ma to miejsce np. w przypadku system monitorowania drogowego przewozu towarów).

Powyższe zmiany powodują, że po stronie biznesu koniczne będzie podjęcie działań organizacyjnych mających na celu przygotowanie do nowych wymogów.