Przemysł 4.0 to wszelkie technologie, które łączą ze sobą systemy fizyczne z Internetem rzeczy (IoT) oraz przetwarzaniem chmurowym, a także z elementami analityki na wielkich zbiorach danych, a w przyszłości ze sztuczną inteligencją (AI). Technologie te były wykorzystywane od dawna, jednak dopiero obecnie nabierają dojrzałości pozwalającej na duże wdrożenia i realne przekształcanie sposobu działania całych sektorów.

Jakie zagadnienia mogą wybić się na plan pierwszy w najbliższej przyszłości?

Wdrażanie nowych rozwiązań technologicznych wymaga zawsze ich oceny prawnej. Projekty realizowane w ramach Przemysłu 4.0 zazwyczaj będą miały nowatorski charakter, wobec czego konieczne będzie przede wszystkim zrozumienie istoty działania tych projektów, aby móc trafnie ocenić, jakie przepisy mogą mieć do nich zastosowanie. Stawia to wysokie wymagania wobec prawników, ich wiedzy na temat technologii oraz umiejętności przełożenia tej wiedzy na praktykę stosowania prawa dla właściwej oceny ryzyk prawnych.

Kwestie, które będą szczególnie istotne, to:

  • ochrona danych osobowych – regułą staje się przetwarzanie danych w chmurze, co wymusza ocenę nowych rozwiązań pod kątem przepisów o ochronie danych osobowych, zwłaszcza w świetle wejścia w życie w maju 2018 roku ogólnego rozporządzenia unijnego o ochronie danych, wprowadzającego administracyjne kary pieniężne sięgające nawet 20 mln euro lub 4 proc. całkowitego rocznego światowego obrotu przedsiębiorcy z poprzedniego roku obrotowego.
  • Software as a Service – mimo coraz większej popularności modelu chmurowego korzystania z oprogramowania, nadal traktuje się go jako rozwinięcie tradycyjnego modelu licencyjnego; tymczasem w modelu tym występują zupełnie nowe ryzyka dla stron, które wymagają odpowiedniego podejścia i uregulowania w umowie.
  • nowe wdrożenia informatyczne – nowe projekty będą wymagały inwestycji w technologie informatyczne, w tym w stworzenie oprogramowania, które obecnie najczęściej będzie połączeniem elementów tradycyjnych programów komputerowych z programami dostępnymi poprzez chmurę; dodatkowo część oprogramowania będzie standaryzowana, w tym w ramach open source – w rezultacie takie projekty wymagają uważnej analizy pod kątem ryzyk biznesowych i prawnych związanych z wybranym modelem korzystania z oprogramowania.
  • blockchain i smart contracts – technologia blockchain umożliwia tworzenie rozwiązań dających pełną kontrolę nad procesem produkcji i łańcuchem dostaw dla wszystkich jego uczestników oraz na jego automatyzację. W rezultacie łatwiejsze może być zawieranie i wykonywanie umów z dostawcami i kooperantami. Możliwe będzie także zmniejszenie ryzyk związanych z procesem produkcji i logistyki – projekty te wymagają przede wszystkim dobrego zrozumienia ich mechanizmów i przełożenia ich na grunt obowiązujących przepisów.
  • Internet rzeczy (Internet of Things) - IoT w ramach produkcji oznacza przeniesienie automatyki przemysłowej w chmurę, co oznacza, że wieloma procesami można będzie zarządzać w nowy sposób. Pojawia się jednak w związku z tym wiele nowych zagadnień związanych m.in. z ochroną poufności i know-how. Z kolei wyposażenie urządzeń producenta w możliwość zbierania danych o sposobie korzystania z nich otwiera przestrzeń dla ryzyk związanych z przetwarzaniem danych, w tym danych osobowych, oraz ich dalszym wykorzystywaniem.