Recent heeft Gerechtshof Den Bosch een uitspraak gedaan over de geldigheid van een concurrentie- en relatiebeding na een ingrijpende functiewijziging.

Feiten

De werknemer was sinds 2008 in dienst als servicetechnicus. In zijn arbeidsovereenkomst was een concurrentie- en een relatiebeding opgenomen. In 2013 promoveerde hij tot senior servicetechnicus, tegen een aanzienlijk hoger salaris en een vaste provisie. Partijen kwamen op dat moment geen nieuw concurrentie- en/of relatiebeding overeen.

Nadat de liefde was bekoeld en ook mediation partijen niet nader tot elkaar had gebracht, ontbond de kantonrechter de arbeidsovereenkomst op verzoek van de werkgever per 1 februari 2017. De werknemer ging in hoger beroep en verzocht onder meer om vernietiging van zijn non-concurrentie- en relatiebeding.

Geen gebruikelijke carrièrestap of natuurlijk verloop

Volgens het hof was sprake van een ingrijpende wijziging in de arbeidsverhouding. Op het moment dat het concurrentie- en relatiebeding werd overeengekomen, was de werknemer één van de 30 servicetechnici en het was zeker geen automatisme dat hij één van de drie senior servicetechnici zou gaan worden. Aldus was geen sprake van een gebruikelijke carrièrestap of een natuurlijk verloop. Om die reden was deze wijziging in de arbeidsverhouding niet te voorzien toen de werknemer als servicetechnicus het concurrentie- en relatiebeding aanvaardde.

Daarnaast zijn het concurrentie- en relatiebeding beiden aanmerkelijk zwaarder gaan drukken, aldus het hof. Waar de werknemer als servicetechnicus werkzaam was in zijn eigen rayon, strekte zijn werkgebied als senior servicetechnicus zich uit over heel Nederland. Zodoende kwam hij ook in contact met klanten van servicemonteurs in andere delen van Nederland. Hierdoor kreeg zijn relatiebeding een verderstrekkende omvang dan bij het aangaan van dat beding in zijn oude functie het geval was.

Daarnaast ging de werknemer als senior servicetechnicus deelnemen aan vertrouwelijke gesprekken, waardoor hij specifieke kennis van producten en voorwaarden van klanten en key-accounts opdeed. Ook volgde hij trainingen in Duitsland, bijvoorbeeld bij de lancering van nieuwe producten, zodat hij informatie bezat die van onschatbare waarde was voor concurrenten van de werkgever. Als senior servicetechnicus gaf de werknemer zelf ook trainingen, waardoor hij diepgaande productkennis verwierf en op de hoogte raakte van bepaalde technische problemen. Als gevolg van deze wijzigingen had ook het concurrentiebeding een ruimer bereik gekregen.

Door de wijziging van de functie van servicetechnicus in senior servicetechnicus werd de werknemer, bij handhaving van het concurrentie- en relatiebeding, aanzienlijk meer belemmerd bij het vinden van nieuw, gelijkwaardig werk. Het concurrentie- en het relatiebeding hadden daarmee hun gelding verloren, zo oordeelde het hof.

Werkgevers: houdt bedingen up-to-date!

Indien sprake is van een ingrijpende functiewijziging en het concurrentie- en/of relatiebeding als gevolg daarvan aanmerkelijk zwaarder gaat/gaan drukken, dan is het noodzakelijk deze opnieuw overeen te komen. Laat je dat als werkgever na, dan is de kans groot dat je met lege handen staat indien een werknemer het bedrijf verlaat. Zeker nu economie en arbeidsmarkt aantrekken zullen bedrijven er rekening mee moeten houden dat aan hun werknemers wordt getrokken. Voor het beschermen van het bedrijfsdebiet zijn postcontractuele bedingen zoals een concurrentie- en relatiebeding, nuttige instrumenten.

Is de functiewijziging niet ingrijpend van aard of gaat het concurrentie- en/of relatiebeding niet zwaarder drukken, dan blijft/blijven deze van kracht. Bij een ‘normaal’ carrièreverloop is het opnieuw overeenkomen daarvan in beginsel dus niet nodig. Niettemin adviseren wij werkgevers bij een carrièrestap van een werknemer het non-concurrentie- en/of relatiebeding tegen het licht te houden en zo nodig opnieuw overeen te komen. In de praktijk zijn werknemers, met de worst van een promotie en bijbehorende salarisstijging voor de neus, immers veelal bereid akkoord te gaan met een (nieuw) concurrentie- en relatiebeding.