Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft in een brief aan de Tweede Kamer haar standpunt geactualiseerd over winstuitkering door zorgaanbieders. Tot een eindconclusie komt VWS (nog) niet, maar de brief somt de aspecten op waar een vervolgonderzoek naar wordt gedaan. VWS verzoekt (branche)organisaties in de zorg hun visie te delen op winstuitkering en de verschillende aspecten uit de brief opdat dit kan worden meegenomen in de besluitvorming.

Winstuitkering in de zorg is al tijden een onderwerp dat in de belangstelling staat en is nauw verweven met verschillende wetsvoorstellen en discussies op dit terrein. De brief bespreekt zowel de voor- als nadelen van winstuitkering door zorgaanbieders. Vanzelfsprekend is het behalen van een positief bedrijfsresultaat van belang bij het kunnen bieden van goede zorg. Dit geldt echter niet in alle gevallen voor het uitkeren van winst, aldus VWS. Zo kan winstuitkering leiden tot (onwenselijke) productieprikkels of het streven naar kostenbesparing ten koste gaan van de kwaliteit van zorg. Het uitkeren van winst kan echter ook de doelmatigheid van de zorg verbeteren en bovendien een stimulans vormen voor investeringen in de zorg. Deze investeringen bevorderen de kwaliteit, innovatie en/of continuïteit van een zorginstelling.

De huidige regelgeving omtrent winstuitkering in de zorg is geregeld in de Wet toelating zorginstellingen (WTZi). Zorginstellingen hebben volgens deze wet een toelating nodig om zorg te mogen verlenen die wordt vergoed op grond van de Wet langdurige zorg (Wlz) of de Zorgverzekeringswet (Zvw). De aanvraag voor deze toelating wordt getoetst aan de hand van het Uitvoeringsbesluit WTZi. In grote lijnen komt het erop neer dat winstuitkering bij zorginstellingen is toegestaan indien extramurale zorg wordt geboden en is winstuitkering verboden voor zorginstellingen die intramurale zorg verlenen.

VWS stelt in haar brief vast dat het onderscheid tussen intramurale en extramurale zorg als vuistregel achterhaald is door recente ontwikkelingen in de zorg. Zo is het onderscheid gebaseerd op het voormalige ‘bouwregime’ in de zorg, waarbij kapitaallasten voor intramurale zorginstellingen volledig werden vergoed door de overheid. Deze regelgeving is inmiddels afgeschaft. Daarnaast vervaagt het verschil tussen de zorgvormen door de opkomst van nieuwe initiatieven zoals e-health.

Nieuwe winstuitkeringsregels hebben niet alleen impact op zorginstellingen, maar ook op kapitaalverschaffers. Daarnaast zullen de effecten van winstuitkering mogelijk verschillen per zorgsector. VWS is dan ook voornemens nader onderzoek te doen naar de verschillende in de brief genoemde aspecten om de mogelijke effecten in kaart te brengen. Dit onderzoek richt zich in ieder geval op de huidige praktijk, de financiering van zorgaanbieders (daadwerkelijke financieringsbehoefte in verschillende zorgsectoren), de effecten van winstuitkering in de praktijk op de betaalbaarheid, kwaliteit en toegankelijkheid van zorg en diverse juridische aspecten, waaronder de Europeesrechtelijke invloed (eigendomsrecht en bepalingen rondom vrij verkeer). De visies van organisaties in de zorg neemt VWS graag mee in dit onderzoek. VWS streeft ernaar deTweede Kamer uiterlijk begin 2019 te informeren over de uitkomsten van het aangekondigde onderzoek en haar conclusies in dat kader.