39 maddeden oluşan ve 15 kanunda değişiklik öngören yargı reformu kapsamındaki ilk yasa teklifi 24 Ekim 2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yeni yasa özellikle ceza muhakemesi hukukuna dair önemli değişiklikler içeriyor. Bazı önemli değişiklikler şöyle: 

  • Tutukluluk süreleri bakımından soruşturma evresi için bir “tavan süre” öngörülmüştür. Soruşturma evresinde tutukluluk süresi ağır ceza mahkemesinin işlerine girmeyen suçlar bakımından 6 ayı, bu kapsama giren işler bakımından ise 1 yılı geçemeyecektir. Ancak bazı suçlar bakımından bu süreler uzatılabilecek, bazıları bakımından ise hiç uygulanmayacaktır. 
  • Önceden istinaf mahkemelerinde kesinleşen 5 yılın altındaki cezalar bakımından Yargıtay’da temyiz yoluna başvurulması mümkün kılınmıştır. Bu kapsamda ifade özgürlüğünü ilgilendiren bazı suçlar da mevcuttur. 
  • nternet sitelerine yönelik verilecek olan erişime engelleme kararlarında sitenin tümüne değil karara konu haberle ilgili içeriğe erişimin engellenmesi söz konusu olacaktır. Bazı suçlar bakımından sitenin tümüne erişimin engellenmesi hala mümkündür. 
  • Cumhuriyet savcısı üst sınırı en fazla 2 yıl hapis cezası olan suçlar bakımından kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verebilecektir. Bundan faydalanamayacak suçlar arasında ifade özgürlüğünü ilgilendiren bazı suçlar da sayılmıştır. 
  • Adli para cezasını ödeyerek ceza davasının açılmamasını sağlayan ön ödeme imkanının uygulama kapsamına giren suç sayısı arttırılmış ve taksit imkanı getirilmiştir. 
  • Uzlaştırma seçeneğinin mümkün olduğu suç sayısı artırılmıştır. 
  • Daha kısa süreli hapis cezası gerektiren bir kısım suçlar yönünden seri muhakeme usulü getirilmiştir. Bu usul soruşturma evresinin sonunda Cumhuriyet savcısı’nın teklifi üzerine şüphelinin müdafi huzurunda kabul etmesi ile uygulanacaktır. Buna göre Cumhuriyet savcısı, suçun tanımında öngörülen cezanın belli indirimler uygulayarak yaptırımı belirleyecektir. Bu usul nispeten daha hafif suçlar bakımından uygulanacaktır. 
  • 2 yıla kadar cezası olan suçlar bakımından, basit yargılama usulü getirilmiştir. Buna göre mahkeme iddianameyi kabul ettikten sonra duruşma yapılmaksızın ve cumhuriyet savcısını görüşünü almadan, dosya üzerinden karar verebilecektir. Mahkeme bu usulü uygulayarak mahkumiyet kararı verirse sonuç ceza dörtte bir oranında kısalacaktır.