Het Wetsvoorstel nadere beloningsmaatregelen financiële ondernemingen (Wnbfo) is op 24 mei 2022 door de Eerste Kamer als hamerstuk afgedaan. Met de Wnbfo wordt een deel van de beloningsmaatregelen zoals opgenomen in de Wet op het financieel toezicht (Wft) aangescherpt. De inwerkingtredingsdatum van de Wnbfo is nog niet bekend, financiële ondernemingen dienen er echter rekening mee te houden dat de bepalingen uit de Wnbfo al per 1 juli 2022 in werking treden.

Wat brengt de Wnbfo?

De Wnbfo brengt onder andere de volgende belangrijke wijzigingen met zich:

  1. invoering van een retentieperiode van vijf jaar voor aandelen en vergelijkbare financiële instrumenten in vaste beloningen;
  2. de verplichting om rekenschap te geven en verantwoording af te leggen ten aanzien van de verhouding van de beloning tot de maatschappelijke functie van de financiële onderneming, alsmede de wijze van totstandkoming hiervan; en
  3. aanscherping van de mogelijkheid tot afwijking van het bonusplafond ten aanzien van niet-CAO personeel en invoering van een meldingsplicht bij gebruik van deze afwijkingsmogelijkheid.

Deze wijzigingen zijn relevant voor financiële ondernemingen met zetel in Nederland, diens dochterondernemingen, en onder voorwaarden ook groepsmaatschappijen van Nederlandse financiële ondernemingen, alsmede Nederlandse bijkantoren van financiële ondernemingen met zetel buiten Nederland.

De wijzigingen die de Wnbfo met zich brengt worden hieronder nader uiteengezet. Graag verwijzen wij u ook naar onze eerdere bijdragen over dit onderwerp in juli 2019 en juli 2020.

Rekenschap van en verantwoording over verhouding beloningen tot maatschappelijke functie van de financiële onderneming

De Wnbfo introduceert een wettelijke verplichting voor financiële ondernemingen om in het beloningsbeleid rekenschap te geven van (i) de verhouding tussen de beloningen van bestuurders, commissarissen en werknemers en de maatschappelijke functie en positie van de financiële onderneming, en (ii) de wijze waarop die verhouding tot stand komt. Achteraf dient hierover verantwoording te worden afgelegd op basis van de reeds geldende publicatie- en informatieverplichtingen. Dit houdt onder andere in dat een financiële onderneming die op basis van de Wft verplicht is een bestuursverslag op te stellen, in het bestuursverslag verantwoording aflegt over deze onderdelen van het beloningsbeleid.

Volgens de memorie van toelichting van de Wnbfo zal de toezichthouder er – risico georiënteerd – op toezien dat de verhouding van de beloning tot de maatschappelijke functie van de financiële onderneming, alsmede de wijze van totstandkoming hiervan, onderdeel zijn van het beloningsbeleid en het bestuursverslag. Het toezicht omvat derhalve geen inhoudelijke toets.

Aanscherping van de mogelijkheid tot afwijking van het bonusplafond en jaarlijkse meldplicht

Met de Wnbfo wordt de mogelijkheid tot afwijking van het bonusplafond voor niet-CAO personeel aangescherpt. Met niet-CAO personeel wordt bedoeld: personeel wiens beloning niet of niet uitsluitend uit een collectieve arbeidsovereenkomst voortvloeit. De Wnbfo bepaalt dat het gebruik van deze afwijking uitsluitend in uitzonderlijke gevallen mogelijk is en dat dit in ieder geval is uitgesloten voor personen die (i) interne controlefuncties verrichten of (ii) zich rechtstreeks bezighouden met het verlenen van financiële diensten aan consumenten.

Dat betekent dat ten aanzien van de groep medewerkers die een interne controlefunctie vervult, namelijk risicomanagement, compliance, interne audit (en voor verzekeraars: de actuariële functie) niet langer kan worden afgeweken van het bonusplafond op basis van de afwijkingsmogelijkheid voor niet-CAO personeel. Hetzelfde geldt voor klantmedewerkers die zich bezighouden met het verlenen van financiële diensten aan consumenten. Dit omvat niet alleen adviseurs, maar ook andere medewerkers met inhoudelijk klantcontact ten aanzien van de financiële dienst. Daarbij moet het wel gaan om consumenten.

De Wnbfo voert daarnaast een meldingsplicht in voor financiële ondernemingen die gebruik maken van de afwijking van het bonusplafond voor niet-CAO personeel. Deze melding dient te worden gedaan aan de toezichthouder en zal naar onze mening in elk geval moeten bestaan uit het aangeven voor welke werknemers een uitzondering is gemaakt van het bonusplafond, de beloningsgegevens en welke uitzonderlijke omstandigheden aanleiding hebben gegeven tot afwijking van het bonusplafond. Volgens de wetgever kan sprake zijn van uitzonderlijke omstandigheden “indien afwijking van het bonusplafond nodig is met het oog op de continuïteit van de bedrijfsvoering c.q. dienstverlening van de financiële onderneming”.

Retentieperiode vaste beloningen

De Wnbfo introduceert een wettelijke verplichting voor bestuurders en werknemers van financiële ondernemingen om aandelen die bestanddeel zijn van vaste beloningen tenminste gedurende een periode van vijf jaar aan te houden en niet te verkopen of uit te oefenen. Dit geldt ook voor vergelijkbare financiële instrumenten die bestanddeel zijn van de vaste beloning en waarvan de waarde afhankelijk is van de waarde van de onderneming, zoals opties.

Overgangsrecht

De Wnbfo voorziet in overgangsrecht voor (i) de retentieperiode voor financiële instrumenten in vaste beloningen bij financiële ondernemingen en (ii) de aanscherping van de mogelijkheid tot afwijking van het bonusplafond.

Meer specifiek bestaat het overgangsrecht uit een overgangstermijn van een jaar voor bestaande medewerkers bij (i) de aanscherping van de mogelijkheid tot afwijking van het bonusplafond, en (ii) de retentieperiode voor financiële instrumenten in vaste beloningen bij financiële ondernemingen. Daarnaast is voorzien in eerbiedigende werking ten aanzien van aandelen en vergelijkbare financiële instrumenten in vaste beloningen die reeds zijn verworven. De gedachte achter de overgangstermijn is om partijen de gelegenheid te geven met elkaar in overleg te treden en, waar nodig, arbeidsvoorwaarden of andere bestaande afspraken te wijzigen.

Uitgaande van een inwerkingtredingsdatum van de Wnbfo van 1 juli 2022, betekent het voorgaande dat de nieuwe beloningsregels volledig van kracht zijn per 1 juli 2023.

Andere wijzigingen

De Wnbfo regelt ook de voortzetting van bestaand beleid ten aanzien van handelaren voor eigen rekening. Zij blijven van het bonusplafond uitgezonderd. Dit is in lijn met nieuwe Europese regelgeving voor beleggingsondernemingen. Daarnaast regelt de Wnbfo een aantal technische wijzigingen.

Tot slot

De datum van inwerkingtreding van de Wnbfo is nog niet bekend, maar zal binnenkort bij koninklijk besluit worden vastgesteld.