Over het algemeen zijn buitenlandse parlementaire debatten niet van direct belang of interessant voor de Nederlandse burger en bedrijven. Het debat gisteren in het Britse House of Commons was daar zeker een uitzondering op. In aanloop naar de nu al historische datum van 29 maart 2019 (de datum waarop de uittreding van het Verenigd Koninkrijk plaatsvindt als er geen andere oplossing wordt gevonden) is het door de (Raad van) de Europese Unie ingestemde akkoord met de regering van het Verenigd Koninkrijk gisteren in een stemming genadeloos afgeserveerd. Dit heeft grote gevolgen voor het VK, maar zeker ook voor de EU als geheel en Nederland in het bijzonder gezien het VK na Duitsland en België de belangrijkste handelspartner is voor Nederland.

Parlementair theater

Britse politiek heeft altijd een hoog ‘entertainment’-gehalte, zo ook het debat en de stemming van gisteren. Ter stemming lag de Withdrawal Agreement voor, die een orderly vertrek van het VK uit de EU zou moeten regelen. Met deze deal konden de parlementsleden echter niet instemmen, zij stemden met 432 tegen en 202 stemmen voor. Wat deze stemming voor gevolgen zal hebben voor de Brexit blijft onduidelijk.

Dit belangrijke politieke dossier heeft de afgelopen tijd veel weg gehad van een soap. In aanloop naar de stemming (die in december al was uitgesteld door premier May) werden de afgelopen dagen nog last-minute amendementen voorgedragen. De voorzitter van de House of Commons weigerde deze deels tot stemming te brengen (iets wat in Nederland niet denkbaar is). Het enige amendement (over ‘de Ierse grens’) dat in stemming werd gebracht, werd met 24 tegen 600 stemmen weggestemd.

De enige zekerheid die uit de stemming kon komen was gekoppeld aan de acceptatie van de Withdrawal Agreement, maar dat is dus niet gelukt. De toekomst en uitvoering van de Brexit is nu zeer onzeker. De enige zekerheid is dat óf voor 29 maart 2019 ‘een’ akkoord met de EU moet worden bereikt óf op 29 maart 2019 een harde Brexit zal plaatvinden. De eerste optie brengt voor burger en bedrijven in heel Europa verdere onzekerheid, terwijl de harde Brexit met name ongemakken, kosten en vertragingen met zich brengt.

Het VK en Nederland

Volgens berekeningen zorgt de Nederlandse handel met het VK voor 200.000 arbeidsplaatsen in Nederland. Het handelsverkeer tussen het VK en Nederland bedraagt zo’n 162.000 vrachtauto’s per jaar en 54 miljoen ton (vanuit Rotterdam naar het VK). Nederland exporteerde (in 2015) voor EUR 39 miljard naar het VK en importeerde EUR 23 miljard uit het VK. De belangrijkste producten waren farmaceutische, chemische en elektrische producten, maar ook groenten en fruit.

De gevolgen van een harde Brexit zijn moeilijk te overzien, maar hebben op korte termijn al een grote impact. De herinvoering van importheffingen door de EU en het VK leiden tot hogere kosten voor import uit, en export naar, het VK. Ook herleeft de douane-grens tussen het VK en Nederland, wat betekent dat producten weer kunnen (of zullen) worden gecontroleerd. Dit betekent - naast mogelijke vertragingen in de supply chain - in ieder geval meer papierwerk zoals douaneaangifte en nieuwe certificaten voor transport en kwaliteit (aangezien Britse certificaten niet meer zullen gelden in de EU en andersom). Ook contracten met afnemers en leveranciers (en zelfs etiketten) zullen moeten worden aangepast - of in ieder geval worden herbeoordeeld. Wat de gevolgen precies zullen zijn is nog niet geheel duidelijk (en hangt af van zowel de EU als de VK), maar het ligt voor de hand dat een harde Brexit als worst-case scenario lang zo onrealistisch niet meer is.

What’s next

Het voorstel van de Britse regering is met grote meerderheid afgewezen en over een motie van wantrouwen tegen de Britse regering wordt vandaag gestemd (wat tot verkiezingen in het VK zou kunnen leiden). Ook het houden van een nieuw referendum over de Brexit is een realistische optie Premier May heeft uitgesproken dat een Brexit het uitgangspunt blijft, dus een intrekking van de uittredingsverklaring ligt niet voor de hand. Tenslotte zijn ook genoeg Britse stemmen (in het parlement en daarbuiten) die voorstander zijn van een harde Brexit. Gelet op de beperkte tijd die resteert om een orderly uittreding te regelen vóór 29 maart 2019, neemt het risico op een harde Brexit aanzienlijk toe.

Bij onzekerheden zo groot en belangrijk als deze is het voor bedrijven verstandig om zich voor te bereiden op het ergste (dan kan het alleen nog maar meevallen). Om daarbij te helpen zal de Regulatory Unit van Loyens & Loeff de komende tien weken tot 29 maart 2019, de praktische gevolgen van een (harde) Brexit voor u toelichten, zodat u zich goed kan voorbereiden op wat (mogelijk) komen gaat. Stay tuned.