Op 1 juni 2013 treedt de Wet modern migratiebeleid ('MoMi') in werking. Deze nieuwe wet is onder meer relevant voor werkgevers die kennismigranten in dienst hebben of willen nemen.

Een kennismigrant is een migrant van buiten de Europese Unie die voor een periode van langer dan 3 maanden in Nederland arbeid in loondienst komt verrichten met een jaarlijks bruto-inkomen (in 2013) van ten minste € 52.010 of € 38.141 als hij jonger is dan dertig jaar[1]. Voor kennismigranten is in principe geen tewerkstellingsvergunning ('twv') als bedoeld in de Wet arbeid vreemdelingen nodig.

Een 'referent' in de zin van de MoMi is: "Een persoon of organisatie die belang heeft bij de overkomst van een vreemdeling".

Wat gaat er veranderen?

  • Referenten en vreemdelingen kunnen voortaan gebruikmaken van de Toegang- en Verblijfsprocedure ('TEV'). Zij behoeven met ingang van 1 juni 2013 niet meer twee aparte aanvragen voor een machtiging tot voorlopig verblijf ('MVV') en de verblijfsvergunning in te dienen. Na afgifte van de MVV verleent de Immigratie-en Naturalisatiedienst ('IND') automatisch de verblijfsvergunning;
  • Voor vreemdelingen die niet MVV-plichtig zijn, gaat de VVR-referentprocedure gelden. De referent kan voor de vreemdeling al een aanvraag voor een verblijfsvergunning indienen terwijl betrokkene nog in het buitenland verblijft;
  • Referenten krijgen een belangrijke rol binnen het migratiebeleid. Voor kennismigranten is de werkgever referent. Referenten mogen nu zelf verblijfsaanvragen indienen voor de vreemdeling. Ook kunnen zij bezwaar en beroep tegen beslissingen van de IND instellen;
  • Werkgevers van kennismigranten kunnen alleen aanvragen indienen zodra zij door de IND als erkend referent zijn aangemerkt;
  • Alle referenten hebben wettelijke verplichtingen. De IND krijgt meer mogelijkheden om op te treden tegen referenten en vreemdelingen die hun wettelijke verplichtingen niet nakomen;
  • Voor erkende referenten gelden ook bepaalde voordelen.

Wat zijn de rechten en verplichtingen van de referent?

De referent krijgt een zelfstandige positie in de Vreemdelingenwet en mag verblijfsaanvragen indienen voor de vreemdeling die hij wil laten overkomen. Voor erkende referenten hanteert de IND een streeftermijn van twee weken voor de beoordeling van de aanvraag. De werkgever geeft met een eigen verklaring aan dat de kennismigrant aan de voorwaarden voor verlening van de verzochte verblijfsvergunning voldoet. De onderliggende documenten die hij van de kennismigrant heeft gekregen, behoeven niet naar de IND te worden gezonden. Daarbij dient de werkgever (de referent) wel te voldoen aan een aantal wettelijke verplichtingen:

  • De referent heeft een informatieplicht. Dit betekent onder meer dat de referent verplicht is wijzigingen die relevant zijn voor het verblijfsrecht van de vreemdeling aan de IND te melden (bijvoorbeeld melding zodra de arbeidsrelatie wijzigt);
  • De referent heeft een administratieplicht. Dit wil zeggen dat de referent bepaalde relevante informatie over de vreemdeling (bijvoorbeeld over het inkomen van de kennismigrant) dient op te nemen in de administratie. Voor relevante gegevens en stukken geldt een bewaartermijn van 5 jaar nadat het referentschap is beëindigd;
  • De referent heeft een zorgplicht. Onder meer hebben referenten van kennismigranten de plicht om voor een zorgvuldige werving en selectie van kennismigranten te zorgen;
  • Als de IND binnen één jaar nadat het referentschap is geëindigd, een vreemdeling illegaal in Nederland aantreft, kan de IND bepaalde uitzettingskosten op de voormalige referent verhalen (vervoerskosten binnen Nederland, kosten reisdocumenten en kosten vliegticket);
  • Erkende referenten dienen aan de IND alle wijzigingen te melden die relevant zijn voor de erkenning (bijvoorbeeld verandering van de financiële positie van de onderneming).

Wat gebeurt er als de referent deze verplichtingen niet nakomt?

Bij erkende referenten is het uitgangspunt dat de IND er vertrouwen in heeft dat de referent de rechten en plichten goed nakomt. In gevallen waarin de referent de wettelijke verplichting uit hoofde van de wet MoMi niet nakomt, kan de IND sancties aan de erkend referent opleggen. In de regel zal de IND bij een overtreding eerst een waarschuwing geven. Als een erkend referent niet (meer) voldoet aan de voorwaarden voor erkenning, trekt de IND de erkenning in. Als er sprake is van een strafbaar feit, kan de IND aangifte bij het Openbaar Ministerie doen. Onder Modern Migratiebeleid worden de werkgevers van kennismigranten juridisch de referent. Het Openbaar Ministerie bepaalt vervolgens of het overgaat tot strafrechtelijke vervolging.

Wat verandert er na inwerkingtreding van de MoMi voor bedrijven?

  • Onder Modern Migratiebeleid worden de werkgevers van kennismigranten juridisch de referent;
  • Erkenning als referent is verplicht (Let op: de kosten voor een nieuwe registratie als referent ná 1 juni 2013 bedragen EUR 5.000,=). Een bedrijf zónder erkenning kan géén referent zijn voor een kennismigrant;
  • Werkgevers die geregistreerd zijn als gebruiker van de kennismigrantenregeling, worden bij de inwerkingtreding van de wet Modern Migratiebeleid automatisch erkend referent als zij in het jaar daarvoor minimaal één verblijfsaanvraag hebben ingediend die is ingewilligd.

Status van de MoMi?

De wet MoMi treedt op 1 juni a.s. in werking. Een dezer dagen ontvangen reeds bij de IND geregistreerde bedrijven een brief van de IND, waarin vermeld wordt of het eerder met de IND afgesloten convenant en/of de verklaring kennismigrantenregeling  per 1 juni 2013 in stand blijft (en aldus de status verwerven van 'erkend referent') of deze komt te vervallen.