Sinds Crocs, de bekende lichtgewicht plastic schoenen, in 2002 op de markt zijn gebracht, is er veel om het ontwerp te doen geweest. De een vindt ze vreselijk, de ander geweldig. In 2005 heeft Crocs een EU modelinschrijving gedaan voor het design van de schoen. Het Franse bedrijf Gifi Diffusion heeft in 2013 gesteld dat het model niet voldoet aan het nieuwheidsvereiste en dat de modelregistratie derhalve nietig moet worden verklaard. Het Gerecht van de Europese Unie (hierna: Gerecht EU) heeft onlangs uitspraak gedaan in deze zaak.

Modelbescherming – nieuwheid en eigen karakter

Voor ontwerpers is het van belang dat ze hun ontwerpen niet met derden delen of het op een andere manier openbaar maken voor het publiek. Een model komt namelijk alleen voor bescherming in aanmerking, als het voldoet aan het nieuwheidsvereiste en een eigen karakter heeft. Er wordt voldaan aan het nieuwheidsvereiste als een identiek model niet eerder beschikbaar is gesteld aan het publiek. Een model heeft een eigen karakter als het relevante publiek een onderscheid kan maken tussen het nieuwe model en een soortgelijk product.

Beschikbaarstelling voor het publiek

Voor de beoordeling van de nieuwheid en het eigen karakter wordt een model geacht voor het publiek beschikbaar te zijn gesteld, indien dit model is gepubliceerd, is tentoongesteld, in de handel is gebracht of op een andere wijze openbaar is gemaakt, tenzij het model bij een normale gang van zaken redelijkerwijs niet vóór de datum van depot of vóór de datum van voorrang ter kennis kon zijn gekomen van ingewijden in de betrokken sector, die in de Europese Unie werkzaam zijn.

Respijttermijn

Voor de beoordeling van de nieuwheid en het eigen karakter wordt beschikbaarstelling voor het publiek van een model waarvoor op grond van een inschrijving aanspraak op bescherming wordt gemaakt, niet in aanmerking genomen, indien, binnen twaalf maanden voorafgaand aan de datum van depot of de datum van voorrang:

  • de beschikbaarstelling is geschied door de ontwerper, zijn rechtverkrijgende of een derde op grond van door de ontwerper of diens rechtverkrijgende verstrekte informatie of genomen maatregelen, of
  • de beschikbaarstelling is geschied ten gevolge van misbruik jegens de ontwerper of diens rechtverkrijgende.

Kortom, het bekend maken van het model binnen één jaar vóór depot schaadt nieuwheid en het eigen karakter niet.

De nieuwheid van Crocs

Volgens Gifi Diffusion heeft Crocs niet voldaan aan het nieuwheidsvereiste omdat het model al meer dan twee jaar vóór het EU depot in de Verenigde Staten aan het publiek was getoond, waaronder op een website alsmede op een botenevenement.

De Kamer van Beroep van het EUIPO, het bureau voor Intellectuele Eigendom van de Europese Unie, achtte het verzoek tot nietigverklaring gegrond en herriep de modelinschrijving. Crocs heeft de beslissing tevergeefs aangevochten, waarbij het Gerecht EU de uitspraak van het EUIPO heeft bevestigd. Het Gerecht EU concludeert dat het feit dat het model in de Verenigde Staten openbaar is gemaakt, niet wegneemt dat het model ter kennis kon zijn gekomen van ingewijden in de betrokken sector, die in de Europese Unie werkzaam zijn. Zo was de desbetreffende website wereldwijd toegankelijk en betrof het evenement een belangrijk internationaal evenement. Het Gerecht EU acht het niet aannemelijk dat daar geen EU professionals uit de schoenenbranche kennis hebben kunnen nemen met het model, dat (mede) werd ontworpen om te dragen tijdens het varen.

De uitspraak is een nieuwe tegenvaller voor Crocs op juridisch gebied. Bij eerdere kwesties werd de geldigheid van diverse modelregistraties ook al betwist, en werd in het nadeel van Crocs beslist.

Desalniettemin blijft Crocs strijdbaar: het bedrijf heeft in een verklaring gesteld dat ze blijven optreden tegen partijen die de goodwill en reputatie van het bedrijf willen schaden. De kwetsbaarheid van hun modelregistraties maakt het echter wel lastiger om derden aan te spreken op namaak-Crocs.