Overview

Op 25 april 2018 heeft de Europese Commissie twee voorstellen gepubliceerd op het gebied van het ondernemingsrecht. Eén ervan ziet op grensoverschrijdende herstructurering en de andere op online registratie van vennootschappen.

Contents

Grensoverschrijdende herstructurering

De EC heeft een voorstel gedaan voor een Europese richtlijn over grensoverschrijdende omzetting en grensoverschrijdende splitsing van vennootschappen. Beide rechtsfiguren zijn op dit moment nog niet gereguleerd op Nederlands en EU-niveau. Grensoverschrijdende omzetting van vennootschappen komt echter sinds 2012 regelmatig voor binnen de EU. De mogelijkheid van dergelijke omzettingen wordt gebaseerd op de uitleg die het Hof van Justitie EU in een aantal arresten (Sevic, Cartesio, Vale en Polbud) heeft gegeven aan de vrijheid van vestiging zoals opgenomen in het EU-verdrag (Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie).

Het richtlijnvoorstel stelt tal van procedurele voorwaarden aan een grensoverschrijdende omzetting, vooral met het oog op bescherming van de positie van minderheidsaandeelhouders, werknemers en crediteuren van de om te zetten vennootschap. Zo zal het bestuur, naast een voorstel tot omzetting, in beginsel een toelichting moeten opstellen voor zowel aandeelhouders als werknemers. Deze toelichting maar ook het omzettingsvoorstel zullen moeten worden beoordeeld door wat de richtlijn aanduidt als een ‘independent expert’, bijvoorbeeld een accountant. Ter bescherming van de positie van aandeelhouders zullen lidstaten bovendien moeten voorzien in een uittreedrecht voor tegenstemmende aandeelhouders en aandeelhouders zonder stemrecht. Verder mogen de lidstaten voorschrijven dat het bestuur een verklaring afgeeft dat de vennootschap na de omzetting kan voortgaan met het betalen van haar opeisbare schulden. De richtlijn voorziet in een verzet mogelijkheid voor crediteuren.

De voorgestelde procedure voor grensoverschrijdende splitsing volgt in grote lijnen die van de grensoverschrijdende omzetting. Zo’n splitsing is mogelijk in de vorm van een zuivere splitsing of een afsplitsing. Bij een zuivere splitsing (full division) houdt de splitsende vennootschap op te bestaan en zal haar vermogen overgaan naar twee of meer nieuw op te richten vennootschappen. Bij een afsplitsing (partial division) blijft de splitsende vennootschap bestaan en schrijft het voorstel voor dat het af te splitsen vermogen overgaat naar één of meer nieuw op te richten vennootschappen; grensoverschrijdende afsplitsing naar een al bestaande vennootschap is dus niet mogelijk.

Het voorstel bevat een bijzondere rol voor de bevoegde autoriteit van de lidstaat waaruit de vennootschap vertrekt. De bevoegde autoriteit (denkbaar is dat Nederland de notaris als zodanig zal aanwijzen) moet nagaan dat de grensoverschrijdende omzetting of splitsing geen kunstmatige constructie is voor belastingontwijking of dat zij overmatig afbreuk doet aan de wettelijke of contractuele rechten van werknemers, crediteuren en minderheidsaandeelhouders.

Online registratie en filing

Het EC voorstel voor een richtlijn op het gebied van digitalisering ziet vooral op de mogelijkheid tot het online inschrijven van vennootschappen en branches in nationale handelsregisters, wat nog niet in alle EU lidstaten mogelijk. Ook het online filen van documenten, zoals de akte van oprichting, in het register beoogt de voorgestelde richtlijn te faciliteren. Voor Nederland zal deze richtlijn minder implicaties te hebben dan die over grensoverschrijdende herstructurering.

Timing

Onduidelijk is nog wanneer, en in welke vorm, de beide richtlijnvoorstellen uiteindelijk zullen worden aangenomen door het Europees Parlement. Het is de bedoeling dat beide voorstellen worden verwerkt in de bestaande Richtlijn 2017/1132/EU over o.a. grensoverschrijdende fusie en kapitaalbescherming.

Klik hier voor de richtlijnvoorstellen en bijbehorende informatie.