De Nederlandse Zorgautoriteit (“NZa”) heeft terecht geweigerd informatie openbaar te maken over gedeclareerde zorgproducten per zorgaanbieder uit het landelijke DBC-Informatiesysteem, nu deze financiële gegevens vertrouwelijke bedrijfsgegevens betreffen als bedoeld in de Wet openbaarheid van bestuur (“Wob”). Dit heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de “Afdeling”) in haar uitspraak van 21 december 2016 geoordeeld.

Achtergrond van het verzoek

Zorgaanbieders declareren bij zorgverzekeraars per Diagnose Behandeling Combinatie (“DBC”). Dit is een declarabele prestatie die de uitkomst is van het gehele traject vanaf de diagnose tot en met de behandeling die uit de diagnose volgt.

Appellant heeft verzocht om openbaarmaking van alle documenten uit het DBC-Informatiesysteem over (i) de aantallen declareerde DBC-zorgproducten, per DBC-zorgproduct, per maand en per zorgaanbieder, (ii) de passantentarieven en (iii) de gehanteerde prijs per DBC-zorgproduct per zorgaanbieder. Zowel het DIS, dat de gegevens ontvangt en beheert, als de NZa (in bezwaar) heeft geweigerd deze informatie openbaar te maken. De rechtbank heeft het beroep ongegrond verklaard, waarna appellant in hoger beroep is gegaan.

De Wet openbaarheid van bestuur

Op grond van de Wet openbaarheid van bestuur kan een ieder een bestuursorgaan verzoeken om openbaarmaking van informatie over een bestuurlijke aangelegenheid (artikel 3 lid 1 Wob). De gevraagde informatie wordt niet openbaar gemaakt voor zover deze informatie bedrijfs- en fabricagegegevens betreft die vertrouwelijk aan de overheid zijn medegedeeld (artikel 10 lid 1 sub c Wob). Het betreft een absolute weigeringsgrond, wat betekent dat het bestuursorgaan verplicht is te weigeren om de informatie openbaar te maken, als is voldaan aan de volgende twee cumulatieve voorwaarden: (i) de informatie betreft bedrijfs- en/of fabricagegegevens en (ii) de informatie is in vertrouwelijkheid met het overheidsorgaan gedeeld.

Volgens vaste jurisprudentie van de Afdeling is sprake van bedrijfs- en/of fabricagegegevens indien en voor zover uit deze gegevens wetenswaardigheden kunnen worden afgelezen of afgeleid met betrekking tot de technische bedrijfsvoering of het productieproces dan wel met betrekking tot de afzet van de producten of de kring van afnemers en leveranciers. Gegevens die uitsluitend de financiële bedrijfsvoering betreffen, kunnen onder omstandigheden ook als bedrijfsgegevens worden aangemerkt (ABRvS 3 oktober 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BX8990). Voor het antwoord op de vraag of informatie vertrouwelijk is medegedeeld, is voldoende dat de gegevens zijn verstrekt in een contact met het bestuursorgaan dat een onderneming redelijkerwijs als vertrouwelijk mocht beschouwen (ABRvS 17 juli 2013, ECLI:NL:RVS:2013:288).

Het oordeel van de Afdeling: gegevens terecht geweigerd

De Afdeling komt tot het oordeel dat de NZa terecht heeft geweigerd de opgevraagde gegevens openbaar te maken.

Allereerst gaat de Afdeling in op de vraag of sprake is van bedrijfs- en/of fabricagegegevens en komt tot een bevestigend oordeel. Aan dit oordeel legt de Afdeling ten grondslag dat uit de gegevens “onmiskenbaar wetenswaardigheden over de afzet van producten kunnen worden afgeleid”. Hoewel een prijs van een zorgproduct een gegeven is dat uitsluitend de financiële bedrijfsvoering betreft, kan in dit geval, gelet op de samenhang van de prijs van een DBC-zorgproduct met de andere verzochte gegevens, ook de prijs als een bedrijfs- en fabricagegegeven worden aangemerkt, aldus de Afdeling. Hierbij neemt de Afdeling in aanmerking dat de NZa aannemelijk heeft gemaakt dat die prijzen een voorspellende waarde hebben voor toekomstige onderhandelingen en dat een onderhandelingspartij zijn voordeel kan doen met de openbaar gemaakte prijzen over voorgaande jaren.

Vervolgens beantwoordt de Afdeling ook de vraag of de gevraagde informatie vertrouwelijk is medegedeeld aan een overheidsorgaan bevestigend. Hiertoe overweegt de Afdeling dat gelet op de aard, de omvang en de mate van gedetailleerdheid van de door de zorgaanbieders aan de NZa geleverde informatie en gelet op de omstandigheid dat daaruit wetenswaardigheden over de afzet van producten kunnen worden afgeleid, de informatie vertrouwelijk is medegedeeld. De Afdeling vindt bevestiging in de toelichting op de Regeling, waarin staat vermeld dat de bij het DIS aangeleverde Minimale Dataset informatie bevat met een vertrouwelijk karakter.

Relevantie van deze uitspraak voor de praktijk

De uitspraak is allereerst interessant voor zorgaanbieders, omdat het duidelijk maakt dat hun prijzen vertrouwelijk zijn en ook blijven.

De uitspraak is ook buiten deze context relevant, omdat zij goed illustreert wanneer financiële gegevens vertrouwelijk zijn en niet openbaar mogen worden gemaakt op grond van de Wob. De uitspraak sluit voorts aan bij de uitspraak van de Afdeling van 7 mei 2014 (ECLI:NL:RVS:2014:1612), waarin werd geoordeeld dat gegevens die (op grond van een vergunning) verplicht moeten worden overgelegd aan een bestuursorgaan, vertrouwelijk zijn medegedeeld.

Vindplaats uitspraak

ABRvS 21 december 2016, ECLI:NL:RVS:2016:3415, zaaknummer 201509088/1/A3

Het bericht ‘NZa mag tarieven zorgaanbieder niet openbaar te maken‘ is een bericht van Stibbeblog.nl.