In de strijd tegen witwassen en financieren van terrorisme streeft de Europese wetgever ernaar om de nationale UBO registers per 1 januari 2017 operationeel te hebben.

Dit zou betekenen dat het 1 januari aanstaande mogelijk is om na te gaan wie de ultimate beneficial owner (UBO) ofwel de uiteindelijk-belanghebbende is van een willekeurige vennootschap of andere juridische entiteit. Dit is eerder dan de voorheen voorziene datum van 26 juni 2017.

Voor eigendomsstructuren gehuld in louter ondoorzichtige sluier is in fondsenland dan niet langer plaats. Bovendien zullen fondsen zich bewust moeten zijn van de extra verplichtingen die dit register met zich brengt.

De UBO

De UBO is degene die formele en/of feitelijke zeggenschap heeft en dus, al dan niet achter de schermen, het uiteindelijk voor het zeggen heeft bij een vennootschap of andere juridische entiteit. Het zal per geval verschillen wie wordt gekwalificeerd als UBO.

Als indicatie voor het antwoord op de vraag wie als UBO wordt aangemerkt geldt de UBO grens van 25 procent of meer van het (indirecte) eigendomsbelang of van de aandelen en/of stemrechten, maar ook de omstandigheid dat iemand bijvoorbeeld het (contractuele) recht heeft om bestuurders te ontslaan. De UBO is altijd een natuurlijke persoon.

Het register

Hoe het register er op 1 januari uit zal zien is nog niet precies duidelijk en evenmin is duidelijk of 1 januari praktisch ook echt haalbaar is. Ondanks dat de druk vanuit Europa wordt opgevoerd om de met het UBO register beoogde transparantie over personen die het binnen een fondsenstructuur (of enige andere vennootschapsstructuur) daadwerkelijk voor het zeggen hebben snel te realiseren, blijft het wachten op een concreet Nederlands wetsvoorstel. Minister Dijsselbloem heeft dit toegezegd voor dit najaar.

De contouren van het register zijn eerder dit kalenderjaar al wel grof geschetst. Zo is het al duidelijk dat het UBO-register openbaar toegankelijk zal zijn en beheerd gaat worden door de Kamer van Koophandel. Daarnaast krijgt elke gebruiker van het register (anders dan specifiek aangewezen autoriteiten) slechts toegang tot een beperkte set informatie over een UBO, namelijk informatie met betrekking tot de naam, geboortemaand, geboortejaar, nationaliteit, woonstaat en aard en omvang van het door de UBO gehouden economisch belang.

De privacy van UBO’s wordt gewaarborgd door de verplichte registratie van en een te betalen vergoeding door gebruikers. In beginsel zal iedereen die kan aantonen een legitiem belang te hebben bij het raadplegen van het register vervolgens het register raadplegen. De exacte uitleg van het begrip legitiem belang zal moeten uitwijzen in hoeverre de UBO gegevens straks daadwerkelijk virtueel op straat liggen.

Zelfrapportage en update verplichting

Alle vennootschappen, stichtingen en verenigingen maar ook fondsen voor algemene rekening moeten zich registreren in het UBO register en de benodigde informatie aanleveren. De UBO’s van deze entiteiten zijn verplicht om hieraan mee te werken. Al deze vennootschappen en andere juridische entiteiten moeten er tevens voor zorgen dat de informatie in het register volledig en up-to-date is.

Indien een entiteit opmerkt dat de eigen informatie niet overeenkomt met de informatie die is opgenomen in het register, is zij verplicht om dat te melden aan de beheerder van het register. Doe je dit niet dan riskeer je een hechtenis van ten hoogste 6 maanden, taakstraf of een geldboete van 20.250 euro.

Kortom, deze verplichting creëert weer werk voor compliance afdelingen van fondsen. En UBO's zullen zich er bewust van moeten worden dat ze niet langer een bepaalde mate van anonimiteit genieten.

Deze column is gepubliceerd op Fondsnieuws.nl