De laatste jaren heeft het online boeken van vliegreizen een ware vlucht genomen. Het is eenvoudig, snel en zou ook kostenbesparend zijn. Helaas komt het nog met enige regelmaat voor dat de consument aan het einde van het boekingsproces onaangenaam verrast wordt door allerlei - al dan niet verplichte - bijkomende kosten die niet vooraf als zodanig waren vermeld. De Consumentenautoriteit ( per 1 april 2013: de Autoriteit Consument & Markt), die toezicht houdt op naleving van regelgeving op dit gebied, heeft ondoorzichtige prijzen in de reisbranche als één van de aandachtsgebieden op haar Agenda 2012-2013 staan.

Europese regelgeving

Sinds november 2008 geldt de Europese luchtvaartverordening (EG 1008/2008), waarin regels met betrekking tot het aanbieden van vliegreizen zijn neergelegd. De verordening werkt direct door in Nederland. Ingevolge artikel 23 van de verordening dient de aanbieder van vliegreizen alle bijkomende kosten die voorzienbaar en onvermijdbaar zijn in de gepresenteerde prijs op te nemen. Daarnaast moeten alle facultatieve prijstoeslagen op duidelijke, transparante en ondubbelzinnige wijze aan het begin van elk boekingsproces worden medegedeeld en door de passagier op ‘opt-in’ basis worden aanvaard. Onder facultatieve prijstoeslagen worden ook begrepen kosten die in verband met de vliegreis worden gemaakt voor diensten (zoals een vluchtannuleringsverzekering) welke door een andere partij dan de luchtvaartmaatschappij worden aangeboden en door de aanbieder van die reis samen met de prijs van de vlucht in de vorm van een totale prijs aan de passagier in rekening worden gebracht. Zo heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie bepaald naar aanleiding van prejudiciële vragen gesteld door ebookers.com, een Duitse aanbieder van vliegreizen.

Ryanair boete

Dat de bovenvermelde regels geen lege huls zijn, is onlangs door de Consumentenautoriteit duidelijk gemaakt. Bij besluit van 26 februari 213 heeft de Consumentenautoriteit aan de luchtvaartmaatschappij Ryanair een boete opgelegd van in totaal € 370.000,- voor een aantal overtredingen dat is geconstateerd in haar online boekingsproces. Ryanair bleek o.a. niet alle voorzienbare en onvermijdbare kosten in de geadverteerde prijs voor vliegreizen te hebben opgenomen. Zo werden kosten voor online inchecken, heffingen en belastingen/toeslagen die altijd in rekeningen werden gebracht, niet in de geadverteerde prijs verwerkt. Het betoog van Ryanair dat het ging om vermijdbare kosten, omdat deze kosten bij actietarieven niet in rekening werden gebracht, ging niet op. Daarnaast achtte de Consumentenautoriteit het niet vooraf vermelden van de administratiekosten voor de betaling van de boeking - die bij 10 van de 12 betaalmogelijkheden in rekening werden gebracht, en waarvan de twee gratis opties in Nederland onmogelijk dan wel ongebruikelijk waren - in strijd met de verordening.

Ryanair heeft inmiddels het boekingsproces op onderdelen aangepast. De geadverteerde prijzen bevatten nu wel alle voorzienbare en onvermijdbare toeslagen en heffingen. Omdat zij echter nog niet alle geconstateerde overtredingen heeft beëindigd, heeft de Consumentenautoriteit drie lasten onder dwangsom opgelegd, om ervoor te zorgen dat Ryanair snel haar werkwijze aanpast. Deze dwangsommen kunnen oplopen tot maximaal € 240.000,- per overtreding. Ryanair heeft bezwaar tegen het besluit aangetekend.

Source: CMS Newsflash Intellectual Property / Technology, Media & Telecoms, 2013, nr. 3