CIVIEL

Onverschuldigde betaling vs. doorberekeningsverweer in thuiskopiezaken

Imation, een importeur van blanco gegevensdragers, vordert terugbetaling van door haar onverschuldigd betaalde thuiskopievergoeding. Stichting De Thuiskopie, die deze vergoeding heeft geheven en ontvangen, betoogt dat een terugbetalingsvordering alleen toekomt aan eindgebruikers, omdat Imation de mogelijkheid had en heeft benut om de vergoeding via de prijs van de gegevensdragers af te wentelen op de eindgebruikers. De HR oordeelt onder meer dat dit niet afdoet aan de vordering uit onverschuldigde betaling omdat hiervoor eventuele verrijking van de betaler in beginsel zonder belang is. 

ECLI:NL:HR:2017:2569

CIVIEL

Ontbinding van de samenwerkingsovereenkomst en de redelijkheid en billijkheid

Het betreft een samenwerkingsovereenkomst tussen de Stichting Hermitage aan de Amstel ("Stichting") en de café-exploitant van het museum ("Café"). De oorspronkelijk beoogde exploitatie in de avonduren blijkt mede vanwege de door de Stichting bedongen commissie commercieel niet haalbaar. Partijen overleggen langdurig met elkaar. Als uiteindelijk geen overeenstemming wordt bereikt, wil de Stichting het Café aan de oude overeenkomst houden. Als het Café dit weigert, ontbindt de Stichting de overeenkomst. Het Café komt tegen die ontbinding op, omdat die in onaanvaardbare in strijd komt met de redelijkheid en billijkheid. Het hof geeft het Café gelijk. Het cassatieberoep van de Stichting faalt, onder meer omdat de HR oordeelt dat de Stichting niet op het onhaalbaar gebleken stramien mocht terugvallen en bij voorbeeld via mediation tot een compromis had behoren te komen.

ECLI:NL:HR:2017:2566

FISCAAL

Fiscale partner van ab-houder kan verlies op onzakelijke lening niet aftrekken met beroep op gelijkheidsbeginsel

De fiscale partner van een aanmerkelijkbelanghouder lijdt een verlies op een onzakelijke lening die zij heeft verstrekt aan diens vennootschap. Het verlies is niet aftrekbaar vanwege de terbeschikkingstellingsregeling. Dat is volgens haar in strijd met het gelijkheidsbeginsel. Een aanmerkelijkbelanghouder die een onzakelijke lening aan 'zijn' vennootschap verstrekt kan een verlies op die lening weliswaar ook niet aftrekken, maar het verlies verhoogt wel het opgeofferde bedrag (de 'verkrijgingsprijs') van zijn aanmerkelijk belang. Daardoor wordt bij verkoop of liquidatie van de vennootschap alsnog indirect rekening gehouden met het verlies. De HR verwerpt dit betoog omdat geen sprake is van gelijke gevallen. Belanghebbende heeft immers, anders dan een aanmerkelijkbelanghouder, geen hoedanigheid van aandeelhouder maar slechts persoonlijke betrekkingen met haar partner. 

ECLI:NL:HR:2017:2549

STRAF

Bezwaarschrift tegen belastingaanslag geen geschrift als bedoeld in art. 225 Sr

Verdachte heeft namens een belastingplichtige een bezwaarschrift ingediend tegen een aanslag inkomstenbelasting, waarin wordt verwezen naar het daarbij gevoegde aangiftebiljet en wordt verzocht de inkomstenbelasting te verminderen tot nihil. Het hof kwalificeert het bezwaarschrift als een (vals) "geschrift dat bestemd is om tot bewijs van enig feit te dienen" als bedoeld in art. 225 Sr. Volgens de HR is dat oordeel onjuist, omdat aan een bezwaarschrift als het onderhavige in het maatschappelijk verkeer niet een zodanige betekenis voor het bewijs van de inhoud ervan pleegt te worden toegekend dat daaraan een bewijsbestemming in de zin van art. 225 Sr toekomt. De HR neemt daarbij in aanmerking dat een niet tijdig ingediend aangiftebiljet waarmee de inspecteur bij de aanslagoplegging geen rekening heeft kunnen houden, niet kan gelden als een bij de belastingwet voorziene aangifte. 

ECLI:NL:HR:2017:2542