Op 15 mei 2018 werd in de Kamer een wetsontwerp ingediend houdend de oprichting van de Brussels International Business Court, afgekort BIBC, een rechtbank die internationale handelsgeschillen tussen bedrijven zal behandelen.

1. Waarom een internationale handelsrechtbank?

Brussel heeft dringend nood aan een Engelstalige rechtbank die tussenbeide kan komen als er Engelstalige geschillen moeten beslecht worden.

Vele internationale en Europese instellingen en ondernemingen hebben immers hun zetel in Brussel waar er mede daardoor een grote toename is van het internationaal handelsverkeer met als voertaal het Engels.

Bij gebrek aan een internationale rechtbank in Brussel, moesten bedrijven die een geschil in het Engels hadden, tot nu toe naar het buitenland gaan (bv. Londen) of een beroep doen op private arbitrage. Hierdoor ontsnapten vele geschillen aan de rechtsmacht van de Belgische rechtbanken.

Op de koop toe zal het na de Brexit niet meer zo eenvoudig zijn om een beroep te doen op een rechtbank in Londen en kan de nood aan Engelstalige geschillenbeslechting in Brussel niet anders dan toenemen.

En het feit dat zo een Internationale Handelsrechtbank de reputatie van België en Brussel ten goede zal komen, is dan mooi mee genomen als een belangrijke factor om buitenlandse investeringen in ons land aan te trekken.

2. Hoe zal de BIBC werkzaam zijn?

Dankzij de Brussels International Business Court zullen ondernemingen in Brussel terecht kunnen voor Engelstalige geschillen met een andere onderneming of tussen een hoofdzetel en een Belgische vestiging onderling.

De BIBC zal fungeren als een (unieke) Engelstalige rechtbank van koophandel waarin zowel beroepsrechters zullen zetelen die ad hoc worden ontleend aan de bestaande hoven en rechtbanken als ad hoc ingeschakelde lekenrechters, die allemaal samen aan de slag gaan telkens zich een concrete zaak aandient. Hierdoor zal dit een uiterst gespecialiseerde rechtbank zijn met een unieke formule van samenwerking tussen beroepsrechters en lekenrechters die geselecteerd zullen worden uit experts in de materies die de BIBC zal moeten behandelen waar een collegiale rechtspraak zal gevoerd worden door topspecialisten in het internationale handelsrecht.

Dit zal bijdragen tot de efficiëntie van de procedure en het gezag van die uitspraken. Dat zal het mogelijk maken dat de BIBC in eerste en laatste aanleg uitspraak doet, waar dus geen beroep tegen mogelijk is.

3. Hoe zal men een beroep kunnen doen op de BIBC?

Een beroep doen op deze rechtbank kan alleen maar gebeuren op vrijwillige basis mits een akkoord van beide partijen. De partijen zullen een substantieel inschrijvingsgeld moeten betalen om de procedure op te starten, dat zal dienen om de kosten, inbegrepen de bijzondere presentiegelden van de lekenrechters, te dekken.

4. Hoe zal de rechtspleging verlopen?

De rechtspleging zelf zal gevoerd worden naar het model van de internationale handelsarbitrage van de Commissie van de Verenigde Naties voor het internationaal handelsrecht. Er wordt dus grotendeels afgeweken van het gemeen recht van het Gerechtelijk Wetboek.

De partijen zullen vrij kunnen bepalen welk recht toepasselijk zal zijn.

5. Besluit

De BIBC zal een belangrijk middel worden voor alle ondernemingen die een Engelstalig grensoverschrijdend geschil hebben.

Het is niet uitgesloten dat Brussel hierdoor een hub voor internationale geschillenbeslechting wordt.

Toch mag niet vergeten worden dat men na de oprichting van de BIBC bij internationale handelsgeschillen nog steeds de keuze zal hebben om te opteren voor private arbitrage.