​Op 4 september 2017 heeft de minister van Financiën het wetsvoorstel transparant toezicht financiële markten en de bijbehorende memorie van toelichting naar de Tweede Kamer gestuurd (het Wetsvoorstel). Het Wetsvoorstel geeft de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en De Nederlandsche Bank (DNB) ruimere bevoegdheden om informatie openbaar te maken over het toezicht op financiële instellingen.

Het Wetsvoorstel bevat de volgende voorgestelde wijzigingen van de Wet op het financieel toezicht (Wft):

Openbaarmaking van een overtreding

  • Het huidige artikel 1:94 Wft bevat een regeling voor het openbaar maken van een beperkte groep overtredingen. De toezichthouders kunnen deze overtredingen openbaar maken in de vorm van een neutrale verklaring of in de vorm van een openbare waarschuwing. De regeling noemt deze twee vormen van openbaarmaking, maar maakt gaan onderscheid; zij kunnen in dezelfde gevallen en onder dezelfde voorwaarden worden ingezet. Het voorgestelde artikel 1:94 Wft maakt dit onderscheid wel. Het benoemt een beperkte groep overtredingen die de toezichthouders openbaar kunnen maken zonder nadere inhoudelijke voorwaarden (‘openbare verklaring’) en regelt daarnaast dat alle overtredingen openbaar gemaakt kunnen worden als dat nodig is om het publiek snel en effectief te informeren om daarmee schade te voorkomen (‘openbare waarschuwing’).

Belangenafweging

  • In het voorgestelde artikel 1:95 Wft wordt een aantal omstandigheden benoemd die de toezichthouder dient af te wegen voordat zij overgaat tot het openbaar maken van een overtreding. Zo mogen onder andere de gegevens niet herleidbaar zijn tot natuurlijke personen en mag de informatie de betrokken partijen niet in onevenredige mate schade toebrengen. Hierbij is aansluiting gezocht bij de omstandigheden genoemd in het huidige artikel 1:98 lid 1 Wft.

Extra uitzondering op verplichte openbaarmaking van bestuurlijke sancties

  • Het huidige artikel 1:98 lid 2 Wft bevat een aantal uitzonderingen op de verplichting om bestuurlijke sancties openbaar te maken. Voorgesteld wordt om daaraan een uitzondering toe te voegen om te verduidelijken dat de toezichthouders bestuurlijke sancties niet openbaar hoeven te maken als dit het primaire doel van de sanctie zou tegenwerken. Beoogd is om te voorkomen dat DNB zich gedwongen ziet om prudentiële maatregelen openbaar te maken die gericht zijn op het versterken van de soliditeit van de overtreder, terwijl openbaarmaking die soliditeit juist in gevaar zou brengen.

Verplicht besluit voorafgaand aan openbaarmaking

  • Naar huidig recht is niet expliciet vastgelegd dat de toezichthouder een besluit tot openbaarmaking moet nemen voordat tot openbaarmaking van het opleggen van een bestuurlijke sanctie kan worden overgegaan. In het voorgestelde artikel 1:99 Wft wordt daarom vastgelegd dat aan een openbaarmaking van gegevens die tot afzonderlijke personen herleidbaar zijn altijd een besluit vooraf gaat. Dit besluit moet voldoende informatie bevatten voor de belanghebbende om te kunnen beslissen of hij een rechtsmiddel wil inzetten.

Rechtsbescherming

  • Het voorgestelde artikel 1:100 Wft bevat de procedurele voorschriften. De wachttermijn die geldt bij openbaarmaking bedraagt op zijn minst vijf werkdagen. Dit sluit aan bij de huidige regeling. De wachttermijn vangt aan op het moment dat het besluit tot openbaarmaking is bekendgemaakt. Tijdens de wachttermijn kan de belanghebbende een voorlopige voorziening instellen. In dat geval kan de toezichthouder pas overgaan tot openbaarmaking als de voorzieningenrechter uitspraak heeft gedaan. In afwijking van deze algemene regel, vindt openbaarmaking van een overtreding in de vorm van een openbare verklaring pas plaats als het besluit tot openbaarmaking onherroepelijk is.

  • Uit het voorgestelde artikel 1:101 Wft volgt dat zittingen plaatsvinden achter gesloten deuren om te voorkomen dat het voeren van procedures over het openbaar maken van informatie op zichzelf leidt tot het bekend worden van die informatie.

Spoedpublicatie

  • De toezichthouder kan de wachttermijn verkorten indien:

    • met het oog op de belangen die de Wft beoogt te beschermen geen verder uitstel mogelijk is; of

    • de overtreder zelf informatie naar buiten brengt over de overtreding of het besluit tot het opleggen van de sanctie en versnelde openbaarmaking in het belang van het publiek noodzakelijk is ter bescherming van het vertrouwen in het toezicht op de financiële markten.

Openbaarmaking geaggregeerde kerngegevens over banken

  • Wanneer gegevens ten onrechte openbaar zijn gemaakt mag de toezichthouder de gegevens niet langer beschikbaar stellen en moet zij deze van de website moet verwijderen. Daarnaast zal de toezichthouder een rectificatie plaatsen.

Openbaarmaking geaggregeerde kerngegevens over banken

  • Tot slot wordt de mogelijkheid geregeld dat DNB periodiek geaggregeerde kerngegevens over banken openbaar maakt. Bij algemene maatregel van bestuur zullen de gegevens die openbaar worden gemaakt, waaronder de hefboomratio, worden aangewezen. DNB zal een totaaloverzicht publiceren dat zowel gegevens bevat die banken publiceren op grond van de verordening kapitaalvereisten (CRR), als gegevens die zij op grond van het jaarrekeningenrecht moeten publiceren.