Türkiye'de yatırım ortamının iyileştirilmesi amacıyla oluşturulan ve 2001 yılından bu yana faaliyet gösteren Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Koordinasyon Kurulu ("YOİKK") tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında reform niteliğinde yenilikler getirdiği ifade edilen "İcra ve İflas Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun" ("Kanun") 15 Mart 2018 tarihli ve 30361 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Kanun'un birçok hükmü yayımı tarihinde yürürlüğe girmekle birlikte elektronik tebligat zorunluluğuna ilişkin değişiklikler 1 Ocak 2019 tarihi itibari ile yürürlüğe girecektir. 

Pek çok alanda yeni düzenlemeler getiren Kanun ile İcra ve İflas Kanunu ("İİK") bünyesinde iflas erteleme kurulunun kaldırılması ve icrada, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ("HMK") ve Türk Ticaret Kanunu ("TTK") başta olmak üzere birçok kanun hükmünde değişiklikler yapılmaktadır. 

Kanun ile gelen önemli değişikliklerin bir özetini aşağıda bulabilirsiniz. 

İİK'da Gerçekleştirilen Reform Niteliğindeki Değişiklikler 

İflas erteleme kalktı, konkordato kurumunda yeni düzenlemeler geld

  • İİK'da yapılan en önemli değişiklik şüphesiz ki mevzuata girmiş olduğu 2003 yılından bu yana beklenen faydanın sağlanamadığı iflas ertelemesi müessesinin tamamen kaldırılması ve konkordato kurumuna ilişkin düzenlemelerin daha işlevsel hale getirilmesi için tadil edilmesi olmuştur.
  • Konkordato müessesinde yapılan bir takım önemli değişiklikleri aşağıdaki gibi özetleyebiliriz:
    • Konkordato talep edebilmek için gerekli borca batık olma şartı kaldırılmıştır.
    • Vadesinde borçlarını ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi bulunan tacir olmayan kişiler hakkında konkordato talebinde bulunmak mümkün hale getirilmiştir. Ancak bu kimseler hakkında konkordato sürecinin başarısız olması halinde iflas kararı verilemeyecektir.
    • Konkordatoya ilişkin iş ve davalarda görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi olarak belirlenmiştir.
    • Konkordato mühletinde geçici mühlet ve kesin mühlet olarak ikili ayrıma gidilmiştir. Bu kapsamda borçlunun kanunda öngörülen belge ve raporlar ile başvurusu üzerine öncelikli olarak mahkeme iki aylık uzatma süresiyle birlikte beş ayı geçmeyecek şekilde borçluya değişiklik öncesi İİK'da yer almayan üç aylık bir geçici konkordato mühleti verecektir.
    • Kanun uyarınca konkordato ve iflas ertelemesine ilişkin bu yeni düzenlemeler Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte devam eden talepler hakkında uygulanmayacak olup, hâlihazırda başlamış olan hukuki süreçler eski hükümlere tabi olarak sonuçlandırılacaktır.

Alacaklı sıra cetvelinde önemli değişiklik 

  • İİK'da ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikler ile borçlunun iflası halinde yapılacak sıra cetvelinde değişiklik yapılarak, rehinli alacaklıların tazmin sırasının gümrük, bina ve arazi vergisi gibi eşya ve gayrimenkulün aynından doğan amme alacaklarından önce tahsil etmeleri esası benimsenmiştir.
  • İcra ve iflasta ticari ve ekonomik olarak bütünlük arz eden veya bir bütün halinde satıldıkları takdirde daha yüksek gelir elde edeceği anlaşılan mal ve hakların alacaklıların yararına olacak şekilde bir bütün olarak paraya çevrilmeleri ve iflasın açılmasını takiben iflas masası için faydalı olacağı düşünülen hallerde müflise ait mağaza, eşya deposu, imalathane veya benzeri yerlerin ilk alacaklılar toplanmasına kadar iflas dairesi tarafından idare edilmesi esasları kabul edilmiştir. 
  • Yine uzun süren iflas tasfiyelerinin kısa sürede sonuçlandırılması ve alacaklıların alacaklarına hızlı bir şekilde kavuşmalarının temini amacıyla iflas kararının tebliğinden itibaren tasfiye şekline karar verme süresi üç aydan iki aya, sıra cetvelinin hazırlanması için öngörülen üç aylık asıl ve üç aylık uzatma süresi ikişer aya indirilmiştir.
  • İflas idarelerine, iflas masasına kabul edilen alacaklılara, talepleri halinde iflas tasfiyesinin seyri ile müteakip işlemlerin planı ve takvimi hakkında bilgi vermek yükümlülüğü getirilmiştir

Yargılama Süreçlerine İlişkin Yenilikler 

  • HMK'da yapılan değişiklikler ile yargılamaların makul sürede tamamlanması amacıyla basit yargılama usulünde bilirkişilerin raporlarını teslim etmeleri için öngörülmüş üç aylık asıl ve üç aylık uzatma süreleri ikişer aya indirilmiştir.
  • Tahkim yargılaması sonunda verilen nihai karara karşı açılacak iptal davalarında görevli mahkeme asliye hukuk mahkemeleri iken HMK'da ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'nda ("MTK") yapılan değişiklikler ile artık bölge adliye mahkemeleri olarak belirlenmiştir. Yine HMK'daki değişiklikler ile tahkim yargılaması sırasında nihai karar verilinceye kadar mahkeme tarafından yapılacağı belirtilen işlerde bölge adliye mahkemeleri yerine uyuşmazlığın konusuna göre tahkim yeri asliye hukuk veya asliye ticaret mahkemelerinin görevli ve yetkili olacağı düzenlemesi getirilmiştir.
  • HMK kapsamında tahkim süresine uyulmaması sebebiyle hakem kararının iptaline karar verilmesi halinde taraflarca aksi kararlaştırılmamış ise hakemlerin ve tahkim süresinin yeniden belirlenebilmesi imkanı getirilmiştir.
  • TTK'da yapılan değişiklikler ile ticari davaların mümkün olduğunca hızlı tamamlanması amacıyla miktar veya değeri 100.000 TL'nin altında kalan davalarda basit yargılama usulünün uygulanması esası getirilmiştir. 

Elektronik Tebligat Zorunluluğu 

  • 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nda yapılan değişiklikler ile gerekçede de belirtildiği şekilde hâlihazırda mevzuatta yer alan fakat uygulaması olmayan sermaye şirketleri bakımından elektronik tebligat zorunluluğuna ilişkin hükümler uygulanır hale getirilmeye çalışılmış ve elektronik tebligat zorunluluğunun kapsamı genişletilmiştir. Buna göre kamu kurumları, özel hukuk tüzel kişileri, avukatlar ve noterleri de içerecek şekilde birçok farklı kurum ve kişiye yapılacak tebligatların elektronik yolla olması bir zorunluluk olarak düzenlenmiştir.
  • Tebligat Kanunu'nda yapılan değişiklikler 01 Ocak 2019 tarihi itibarı ile yürürlüğe girecektir.