Op 28 februari 2013 werd de wet tot invoering van het Wetboek Economisch Recht in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd. Deze wet creëert het kader waarbinnen in de volgende maanden in totaal 17 wetboeken zullen worden ingevoerd die allemaal een onderdeel van het economisch recht regelen. De 17 wetboeken zullen verschillende, oude wetten vervangen en moderniseren. De structuur van het wetboek staat reeds vast:

B I. Definities

B II. Inleidende bepalingen

B III. Toegang tot de economische activiteit en organisatie

B IV. Bescherming van de economische mededinging

B V. Economische overeenkomsten

B VI. Intellectuele rechten

B VII. Aanvullende regulering van goederen- en dienstentransacties

B VIII. Overheidsbedrijven

B IX. Overheidsinstrumentarium

B X. Rechtshandhaving

B XI. Intellectuele eigendom

B XII. Recht van de elektronische economie

B XIII. Overleg

B XIV. Maatregelen van crisisbeheer

B XV. Rechtshandhaving

B XVI. Buitengerechtelijke regeling van consumentengeschillen

B XVII. Bijzondere procedures

Aan de basis van dit ontwerp van economische codex van het ministerie van economische zaken ligt een voorontwerp opgesteld door een “ronde tafel” van rechtsgeleerden die in 2009, naar aanleiding van de tweehonderdste verjaardag van het Wetboek van Koophandel in 2007, een voorstel hebben uitgewerkt om het bestaande economisch recht te codificeren.

Omdat het niet gaat om een loutere codificatie, maar om een grondige hervorming, heeft de wetgever ervoor gekozen om de techniek van “aanbouwwetgeving” te hanteren. De verschillende boeken zullen de komende maanden worden ingevoegd als wijzigingen van de huidige wet van 28 februari 2013.

Een aantal van deze nieuwe wetboeken werd reeds gepubliceerd.

Boek 2 bevat de bestaande algemene grondbeginselen van het economisch recht, zoals het decreet d’Allarde met de vrijheid van ondernemen en werd reeds gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 28 februari 2013.

De boeken 4 en 5 werden gepubliceerd op 3 april 2013 en bevatten het Belgische mededingingsrecht en hervormen de Belgische mededingingsautoriteit grondig. Vooral de persoonlijke administratieve boetes voor natuurlijke personen die horizontale prijsafspraken of marktverdelingsafspraken maken, van 100 tot 10.000 EUR en de mogelijkheid van een minnelijk akkoord met de mededingingsautoriteit zijn te vermelden nieuwigheden. Daarnaast wordt de wet van 1945 betreffende prijsreglementering opgenomen en de bevoegdheden van het prijzenobservatorium gekaderd in de hervormde mededingingsautoriteit.

Boek 8 werd eveneens op 28 februari 2013 gepubliceerd en bevat de bepalingen die de regels voor de kwaliteit van onze producten, diensten en transacties moeten verzekeren en die momenteel zijn opgenomen in de wet van 3 april 2003 betreffende de normalisatie; de wet van 20 juli 1990 betreffende de accreditatie van instellingen voor de conformiteitsbeoordeling; en de wet van 16 juli 1970 betreffende de meeteenheden, de meetstandaarden en de meetwerktuigen.

De inhoud ervan wordt zonder ingrijpende wijzigingen overgenomen. Het staat nog niet vast wanneer het Wetboek in werking treedt, maar vanaf die dag worden de wetten van 1970, 1990 en 2003 grotendeels opgeheven.

Andere boeken werden in het parlement reeds als wetsontwerp ingediend en worden momenteel in de kamer behandeld.

Een van die ontwerpen betreft boek XVII Bijzondere procedures. Hierin zal de huidige stakingsvordering worden opgenomen. In het voorontwerp wordt eveneens een vordering tot collectief schadeherstel ingevoerd. Voor schade geleden door leden van een groep ten gevolge van schendingen van een aantal limitatief in de wet opgesomde regels, zoals de wet marktpraktijken of het Europees en Belgisch mededingingsrecht, maar ook de Wet Productaansprakelijkheid, kunnen bepaalde erkende leden van de groep die schade heeft geleden als geheel vertegenwoordigen, teneinde herstel te verkrijgen van deze collectieve schade (zijnde het geheel van alle individuele schade die een gemeenschappelijke oorzaak heeft en die de leden van een groep hebben geleden).

Van een aantal boeken is echter nog weinig meer bekend dan het oorspronkelijke “rondetafelontwerp”.

Het is bijvoorbeeld nog uitkijken hoe boek V Economische overeenkomsten, zal worden ingevuld. Indien het rondetafelontwerp wordt gevolgd, wordt de wet van 27 juli 1961 betreffende de eenzijdige beëindiging van de voor onbepaalde tijd verleende concessie van alleenverkoop, afgeschaft en worden franchise- en concessie-overeenkomsten onderworpen aan een regime dat grote gelijkenissen vertoont met de agentuurwetgeving.

Het wettelijk kader van het wetboek ligt dan wel vast, er zijn nog heel wat uitvoeringsbepalingen nodig. De Koning zal dan ook later de datum van inwerkingtreding van de wet van 28 februari 2013 vastleggen. Tot die dag blijven de oude wetten en besluiten van toepassing. Minister Vande Lanotte stelt eind juni 2013 voorop om het ontwerp van alle 17 boeken rond te krijgen. Het wordt afwachten of dit haalbaar is. Zeker gelet op het feit dat bepaalde deelgebieden van het economisch recht grondig hervormd worden, kan men zich afvragen of het parlement door dergelijke hervorming in sneltempo niet al te zeer buitenspel wordt gezet.