Een bestemmingsplanregel kan getoetst worden aan hogere regelgeving in een procedure gericht tegen de verlening van een omgevingsvergunning. De bestemmingsplanregel mag daarbij na exceptieve toetsing echter alleen onverbindend worden verklaard of buiten toepassing worden gelaten indien evident sprake is van strijd met een hogere regeling. In een uitspraak van 17 augustus 2016 oordeelde de Afdeling dat een dergelijke evidentie zich niet voordoet indien de hogere regeling onduidelijk is.

Achtergrond

Het college van burgemeester en wethouders van Nijkerk heeft bij besluit van 14 februari 2014 een omgevingsvergunning verleend aan Lidl Nederland GmbH voor het bouwen van een supermarkt aan de Ampèrestraat 5 te Nijkerk (het perceel). Het bezwaar dat een concurrerende vastgoedeigenaar en supermarkt hadden ingesteld heeft het college ongegrond verklaard. De bouw van de supermarkt zou niet in strijd zijn met het geldende bestemmingsplan, waardoor een weigeringsgrond als bedoeld in artikel 2.10 lid 1 Wabo ontbreekt.

In hoger beroep stellen appellanten dat niet aan het geldende bestemmingsplan mocht worden getoetst, omdat het bestemmingsplan voor zover het een supermarkt op het perceel toestaat, onverbindend is wegens strijd met de Ruimtelijke Verordening Gelderland (“RVG”). Op grond van de RVG is op een perifere detailhandelslocatie, zoals het gebied waar het perceel ligt, geen supermarkt toegestaan. Appellanten achten hierbij van belang dat zij erop mochten vertrouwen dat de planwetgever niet afwijkt van regels van dwingend recht die door een hogere wetgever zijn vastgesteld.

Toetsing aan de provinciale verordening

Vaste jurisprudentie van de Afdeling is dat de toets van een bestemmingsplanregeling in een procedure om een omgevingsvergunning, niet zover gaat dat dezelfde toetsingsmaatstaf geldt als de maatstaf die gehanteerd wordt in het kader van de beoordeling van beroepen tegen een besluit tot vaststelling van een bestemmingsplan. Indien in de eerstbedoelde procedure wordt aangevoerd dat de bestemmingsregeling in strijd is met een hogere regeling (zoals bijv. een provinciale verordening), dan dient de bestemmingsregeling slechts onverbindend te worden geacht of buiten toepassing te worden gelaten, indien de bestemmingsregeling evident in strijd is met de hogere regeling. Voor een dergelijke evidentie is blijkens de uitspraak van 25 maart 2015, onder meer vereist dat de hogere regelgeving zodanig concreet is dat deze zich voor toetsing daaraan bij wijze van exceptie leent.

Geldende regelgeving

Op grond van het ter plaatse geldende bestemmingsplan “Bedrijventerreinen I” rust op het perceel de bestemming “Gemengd 2”. Het perceel is daarmee onder meer bestemd voor detailhandel.

In de RVG is bepaald dat in een bestemmingsplan vestiging van detailhandel in voedings- en genotsmiddelen op perifere locaties niet wordt toegestaan. Een perifere locatie wordt daarbij gedefinieerd als een detailhandelslocatie buiten de bestaande dan wel bestemde winkelgebieden.

Oordeel Afdeling

De Afdeling stelt vast dat het verbod op vestiging van detailhandel in voedings- en genotsmiddelen op perifere locaties uit de RVG voldoende concreet is om de bestemmingsregeling daaraan exceptief te toetsen. Of het perceel op grond van de RVG gelegen is op een perifere locatie, acht de Afdeling echter niet duidelijk. De Afdeling merkt op dat uit de stukken in het dossier en de ter zitting overgelegde stukken blijkt dat ten tijde van de inwerkingtreding van de betreffende RVG in het gebied waar het perceel ligt diverse winkels waren gevestigd, waaronder winkels waar serviesgoed en kleding werden verkocht. Appellanten hebben in dit kader aangevoerd dat hoewel deze winkels er zijn, het perceel niet in bestaand of bestemd winkelgebied ligt omdat dit vooral winkels betreft in volumineuze goederen of illegaal aanwezige winkels.

De Afdeling overweegt echter : “In de RVG 2011 noch in de toelichting daarop is nader omschreven wat onder een bestaand winkelgebied moet worden begrepen. Hierdoor biedt de verordening niet zonder meer duidelijkheid over de vraag welk type winkels in aanmerking moeten worden genomen om te bepalen of een perceel in een bestaand winkelgebied ligt. Hierdoor is evenmin evident dat de planregeling, voor zover deze aan het perceel de bestemming “Gemengd-2″ toekent, in strijd is met de RVG 2011.” Het college heeft volgens de Afdeling dan ook terecht de gevraagde omgevingsvergunning verleend, aangezien geen sprake is van weigeringsgronden in de zin van artikel 2.10 lid 1 Wabo.

Observaties

Onduidelijkheid over de uitleg van een bepaling in een hogere regeling (zoals een provinciale verordening) kan een vergunninghouder dus baten in geval van exceptieve toetsing van het bestemmingsplan in een procedure met betrekking tot een omgevingsvergunning. Dit ligt ook voor de hand omdat de indringendheid van de exceptieve toets beperkter is dan de toets die wordt uitgevoerd in het geval het (besluit tot vaststelling van het) bestemmingsplan zelf onderwerp van geschil is. In dit laatste geval zal de Afdeling in de regel zelf invulling geven aan de bepaling in de hogere regeling (zie bijv. een uitspraak van de Afdeling van 11 november 2015). In procedures ter zake van besluiten die verband houden met een reeds onaantastbaar vaststellingsbesluit is dit blijkens deze uitspraak een gepasseerd station.

Gegevens uitspraak

ABRvS 17 augustus 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2235

Zaaknummer 201507141/1/A1