Met ingang van 1 juli 2014 is de Foreign Tax Compliance Act (FATCA) in werking getreden en moeten alle financiële instellingen ter wereld informatie verstrekken over hun Amerikaanse klanten teneinde (Amerikaanse) belastingontduiking tegen te gaan, op straffe van een 30 procent bronbelasting.

Nadat vanaf 1 juli 2014 al regels van kracht zijn geworden met betrekking tot de identificatieprocedure van nieuwe participanten, zullen de daadwerkelijke rapportageverplichtingen per 1 juni 2015 gaan gelden. Hiermee zullen ook Nederlandse fondsen worden geconfronteerd.

Nederland heeft in het kader van de implementatie van FATCA een intergouvernementele overeenkomst (IGA) gesloten met de VS. Het grote voordeel is dat Nederlandse fondsen niet rechtstreeks aan de IRS, maar aan de Nederlandse fiscus dienen te rapporteren. De Nederlandse fiscus rapporteert vervolgens aan de VS. Daarnaast zijn door middel van de overeenkomst en de toelichting daarop veel zaken duidelijker geworden.

Veel, maar zeker nog niet alles.

Voor elke entiteit in de structuur van een fonds dient vastgesteld te worden wat de kwalificatie is voor FATCA doeleinden. Het fonds en de managementvennootschap zullen in beginsel kwalificeren als financiële instelling en derhalve moeten registreren, identificeren en rapporteren.

Houdstermaatschappijen

Indien een instelling niet kwalificeert als financiële instelling, kwalificeert deze als actieve of passieve NFFE (Non-Financial Foreign Entity). Een passieve NFFE is verplicht om haar achterliggende Amerikaanse natuurlijke personen met een 25 procent aandelenbelang aan te geven.

Op basis van de Nederlandse IGA is het echter ook mogelijk voor houdstermaatschappijen om voor de kwalificatie onder Amerikaans recht te kiezen, namelijk als financiële instelling. Het is denkbaar dat dit in sommige gevallen gunstiger is. Als financiële instelling kan een houdstermaatschappij volstaan met de rapportage van de gegevens van haar aandeelhouder.

Vastgoed

Onder de Amerikaanse regelgeving is het duidelijk dat vastgoedfondsen niet als financiële instelling kwalificeren, ook niet als het vastgoed gehouden wordt door middel van separate entiteiten. De letterlijke tekst van de Nederlandse toelichting lijkt echter te suggereren dat dergelijke vastgoedfondsen wel kwalificeren als financiële instelling. Het is moeilijk voor te stellen dat Nederland hier daadwerkelijk een stringentere uitleg wil hanteren, maar volstrekt duidelijk is dit niet.

Common Reporting Standard

Als reactie op de eenzijdige FATCA regelgeving heeft de OESO de Common Reporting Standard (CRS) opgesteld. De gedachte en uitvoering van CRS zijn grotendeels gelijk aan FATCA, maar zullen gaan gelden voor vrijwel alle landen. Vanaf 2016 zal een fonds derhalve niet alleen de gegevens van Amerikaanse, maar van vrijwel alle participanten moet rapporteren bij de Nederlandse belastingdienst.

Het staat vast dat fondsen in de toekomst meer en meer geconfronteerd worden met de identificatie en rapportage van, en betalingen aan, participanten. Overigens zal onder CRS geen vergelijkbare 30 procent strafheffing gaan gelden en lijkt deze onder FATCA niet snel aan de orde te zijn als er geen sprake is van betalingen met een Amerikaanse bron.