Op 12 september 2016 hebben de Tweede Kamerleden Klaver (GL) en Samsom (PvdA) hun initiatiefwetsvoorstel voor een Klimaatwet ingediend bij de Tweede Kamer. De wet stelt ambitieuze doelen ‘onomkeerbaar’ vast: in 2030 zijn de broeikasgassenemissies teruggebracht tot 55% ten opzichte van 1990 en in 2050 zelfs tot 95%. In 2050 is het aandeel duurzame energie 100%. De wet moet 300.000 banen opleveren en € 70 miljard aan besparingen in de gezondheidszorg opleveren.

Het wetsvoorstel schrijft een vijfjaarlijks klimaatplan voor en een jaarlijkse klimaatbegroting, inclusief een jaarlijkse verantwoording aan de Tweede Kamer in de vorm van een klimaatjaarverslag. De Minister-President is de verantwoordelijke minister.

Het klimaatplan bevat de hoofdzaken van het klimaatbeleid voor de komende vijf jaar, het bijbehorende emissiebudget, maatregelen om de doelstellingen te halen en indicatieve doelstellingen voor duurzame energie, CO2 budget en energiebesparing voor de 10 jaar na het klimaatplan.

De jaarlijkse klimaatbegroting maakt inzichtelijk wat nodig is om het klimaatplan te realiseren. De klimaatbegroting is een gezamenlijke inspanning van alle departementen, waarbij de verdeling aan de regering wordt overgelaten. De departementale begroting wordt opgebouwd vanuit de sectoren waarvoor het departement verantwoordelijk is. Het gaat dan globaal om de sectoren energievoorziening, gebouwde omgeving, verkeer en vervoer, landbouw en industrie.

Op basis van een rapportage van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) over de voortgang ten opzichte van de doelstellingen uit het klimaatplan stelt de regering het jaarlijkse klimaatjaarverslag op. De regering legt hierin verantwoording af over de behaalde CO2 emissiereductie, energiebesparing en toename van het aandeel hernieuwbare energie. Worden doelstellingen per jaar niet gehaald, dan dient de regering in het klimaatjaarverslag inzichtelijk te maken wat nodig is om de doelstellingen uit het klimaatplan te behalen. Wanneer achterstanden van een sector worden verrekend met snellere voortgang in een andere sector dan wordt dit verantwoord in het klimaatjaarverslag van het departement met een achterstand.

Reacties in de consultatiefase

Het voorontwerp van deze Klimaatwet is ter consultatie voorgelegd aan PBL, het CPB, ECN, de Algemene Rekenkamer, de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur, VNO-NCW, Energie Nederland, De Groene Zaak, De Nederlandse vereniging voor Duurzame Energie, Milieudefensie, Greenpeace, Stichting Natuur en Milieu, Hivos, Both Ends en Oxfam Novib.

Uit de Memorie van Toelichting bij het wetsvoorstel blijkt dat de indieners van het wetsvoorstel niet doof zijn geweest voor de opmerkingen en kanttekeningen die in die consulatie zijn geplaatst. Denkelijk zal bij de parlementaire behandeling nog wel het een en ander worden opgemerkt en gewijzigd want in de aanloop naar de verkiezingen zal het de indieners van het wetsvoorstel niet makkelijk worden gemaakt.