De Europese Commissie heeft woensdag verdere details bekend gemaakt van de uitvoering van de digitale interne markt strategie. De aankondiging bevat ontwerp-verordeningen voor het verbeteren van de portabiliteit van content binnen Europa door het onder bepaalde omstandigheden verbieden van geo-blocking. Het geeft ook een indicatie van de mogelijk ingrijpende hervormingen op het gebied van auteursrecht die verder ontwikkeld zullen worden in 2016.

Achtergrond

De digitale interne markt strategie van de Europese Commissie is een breed en ambitieus voorstel tot hervorming van de digitale markt in de EU. Het doel van de strategie is om één ​​interne online markt in de gehele EU te creëren waar consumenten en bedrijven gemakkelijk online activiteiten kunnen uitvoeren, ongeacht hun nationaliteit of verblijfplaats. De uitvoering van deze strategie zal van invloed zijn op een groot aantal regels en wetten die gelden voor online content.

Geo-blocking

De Commissie beschouwt geo-blocking – het beperken van toegang tot content op basis van de territoriale locatie van een gebruiker – als één van de belangrijkste obstakels voor een echte digitale interne markt. De woensdag voorgestelde wetgeving zal consumenten in staat stellen om digitale content (waarvan ze nu al thuis gebruik kunnen maken) te bekijken in de hele EU. Vanuit een EU-rechtelijk perspectief, zal de consument die in het buitenland (doch binnen de EU) zijn Netflix-abonnement wil gebruiken of naar zijniPlayer wil kijken behandeld worden alsof hij vanuit zijn eigen land toegang tot deze content zoekt. Hiermee wordt het probleem omzeild dat aanbieders van content vaak niet wettelijk gerechtigd zijn om content beschikbaar te stellen in meerdere rechtsgebieden.

De voorstellen zijn goed nieuws voor de consument, maar het valt nog te bezien of content-aanbieders deze wel zo gemakkelijk kunnen implementeren. Stel dat de voorgestelde wetswijziging doorgaat, dan lijkt het er bijvoorbeeld op  dat de regels die gelden voor content op de iPlayer ook van toepassing zijn op daarvoor beschikbare on demand content van de BBC. Op dit moment bestaat er echter nog geen authenticatiesysteem voor iPlayer-toegang zodat het gevolg lijkt te zijn dat de BBC zelf een systeem moet ontwikkelen dat onderscheid kan maken tussen Britse burgers die toegang zoeken tot content in het buitenland en andere EU-burgers. Zowel rechthebbenden als aanbieders van content dienen hun licentieovereenkomsten zorgvuldig te herzien en te overwegen of wijzigingen nodig zijn als het voorstel wordt uitgevoerd.

Houders van sport- en mediarechten zullen blij zijn dat het voorstel van vandaag relatief beperkt is en niet zou moeten ingrijpen in de traditionele constructie van content-licenties op territoriale basis. Eerder werd gevreesd dat de voorstellen van de Commissie, in feite, gedwongen pan-Europese licenties zouden inhouden, die de totale waarde ernstig zou hebben ondermijnd van met name sportrechten. De Commissie is echter van plan om verdere actie in het voorjaar van 2016 aan te kondigen, zodat de voorstellen van vandaag slechts een eerste stap betekenen op weg naar het uiteindelijke doel van de Commissie van volledige grensoverschrijdende toegang tot content in heel Europa.

Bredere visie van de Commissie voor het auteursrecht

Terwijl de invoering van de portabiliteitseisen werd omschreven als het “voorgerecht”, is het “hoofdgerecht” van de Commissie de modernisering van het EU-auteursrecht. De Commissie wil ervoor zorgen dat EU-burgers toegang hebben tot een breed scala van content en tegelijkertijd een eerlijke vergoeding en een betere bescherming van de rechthebbenden bieden.

Om dit te bereiken zullen de hervormingen gericht zijn op:

  • verruiming van de toegang tot content (meer dan het verbeteren van de portabiliteit van content zoals hierboven besproken);
  • herziening/harmonisatie uitzonderingen op auteursrechtschendingen;
  • het creëren van een eerlijker markt op het gebied van vergoedingen voor rechthebbenden (dit zou mede kunnen omvatten het herdefiniëren van de mededeling aan het publiek en het beschikbaar stellen van rechten); en
  • vereenvoudigen van handhaving van auteursrechten in de online wereld.

Deze plannen worden tegelijkertijd ontwikkeld met de lopende herziening van de aansprakelijkheid van tussenpersonen.

Hoewel de exacte details van deze hervormingen pas bekend zullen worden vanaf het voorjaar van 2016 (en af zullen hangen van de resultaten van verschillende openbare raadplegingen), wordt verwacht dat de sectoren onderwijs, cultuur en R&D hier het meest van zullen profiteren. Op de langere termijn, heeft de Commissie zich ten doel gesteld om één ​​Europees auteursrecht te creëren. Dat zal ongetwijfeld uiterst ingewikkeld worden, maar zonder dat uniforme auteursrecht zal het doel van een echte digitale interne markt waarschijnlijk moeilijk te halen zijn.