Het Europese Hof van Justitie heeft in een arrest van 19 oktober 2016 (zaak C-148/15; ECLI:EU:C:2016:776) een streep gezet door een Duitse wet die vaste prijzen oplegt voor de verkoop van receptgeneesmiddelen door apotheken.

De Duitse belangenvereniging voor parkinsonpatiënten had ten behoeve van haar leden een bonussysteem voor de aankoop van receptgeneesmiddelen ter bestrijding van parkinson afgesproken met de Nederlandse internetapotheek DocMorris. De ZBUW, een belangenorganisatie voor het bedrijfsleven met als doel het bestrijden van oneerlijke mededinging, spande een juridische procedure aan tegen de parkinsonvereniging omdat de bonusregeling inging tegen een Duitse wet die vaste prijzen voorschrijft voor receptgeneesmiddelen die worden verkocht via apotheken. De ZBUW vorderde staking van de leveringen door DocMorris.

Een lagere Duitse rechter (het Landesgericht Düsseldorf) wees de vordering toe. In hoger beroep besloot het Oberlandsegericht Düsseldorf het Hof van Justitie de vraag te stellen of een wettelijke vaste prijs wel in overeenstemming was met het Europese vrij verkeer van goederen. Volgens het Hof is dat niet het geval. Het Hof concludeert dat het verbod de niet in Duitsland gevestigde apotheken als DocMorris méér beperkt in hun mogelijkheden om medicijnen te verkopen aan Duitse klanten dan de Duitse apotheken.

De Duitse regering heeft nog aangevoerd dat het verbod noodzakelijk was ter bescherming van de volksgezondheid. Het ‘stunten’ met prijzen door internetapotheken zou ertoe leiden dat apotheken in dunbevolkte landelijke gebieden worden weggeconcurreerd, waarbij de kwalitatief hoogstaande levering van medicijnen in spoedgevallen en de advisering over medicijngebruik in het geding kunnen komen. Het Hof oordeelt evenwel dat de Duitse regering onvoldoende concreet bewijs levert dat dit een reëel risico is en evenmin aantoont dat de gewraakte regeling een deugdelijk middel vormt om dit risico te beperken.

Hiermee zijn de vaste prijzen voor receptgeneesmiddelen in Duitsland dus van tafel. Dit lijkt de mogelijkheden voor (onder meer) Nederlandse internetapotheken om hun leveringen in Duitsland te uit te breiden, te verruimen. Of de Duitse overheid het hierbij laat zitten, is overigens nog maar te bezien. Zowel politici van het CDU als de Duitse apothekersorganisatie ABDA pleiten nu voor reparatiewetgeving in de vorm van een verbod op de verzending van receptgeneesmiddelen, zo berichtte onder meer Het Financieele Dagblad op 20 oktober 2016. Uit een arrest van het Hof in 2003 lijkt te volgen dat een dergelijk verbod volgens het Hof wel mogelijk is onder Europees recht (zaak C-322/01, Deutscher Apothekenverband, ECLI:EU:C:2003:664).