Het Belastingplan 2016 is vandaag gepubliceerd. Deze voorziet in een wetswijziging waardoor het niet langer mogelijk is om overdrachtsbelasting te besparen bij een sale-en-leaseback van vastgoed.

Bij een sale-en-leaseback wordt vastgoed verkocht en wordt gelijktijdig een overeenkomst gesloten voor de terughuur van het vastgoed. De verkoper wordt dan de huurder. Bij een reguliere verkoop is de koper bij zo’n transactie overdrachtsbelasting verschuldigd over de waarde van het vastgoed. Indien de terughuur echter wordt vormgegeven via een door de verkoper voorbehouden recht van erfpacht kan een aanzienlijke besparing aan overdrachtsbelasting worden behaald. De koper verkrijgt dan alleen eigendom belast met een recht van erfpacht (bloot eigendom). In plaats van huur ontvangt de koper periodiek een erfpachtcanon. Deze structuur wordt in de praktijk aangeduid als een erfpachtlease.

Bij erfpachtlease wordt gebruik gemaakt van een bijzondere waarderingsregel in de Wet op belastingen van rechtsverkeer. Bij de verkrijging van bloot eigendom wordt namelijk overdrachtsbelasting geheven over de waarde van het vastgoed verminderd met de contante waarde van de nog te ontvangen erfpachtcanons. In sommige situaties is bij de verkrijging van bloot eigendom door deze waarderingsregel zelfs helemaal geen overdrachtsbelasting verschuldigd. Omgekeerd geldt dat bij de verkrijging van een recht van erfpacht het bedrag waarover overdrachtsbelasting is verschuldigd, wordt vermeerderd met de contante waarde van de nog te betalen erfpachtcanons. Bij de verkrijging van een recht van erfpacht is daardoor vaak overdrachtsbelasting verschuldigd over een veel hoger bedrag dan de koopsom. Het wetsvoorstel voorziet erin dat in dit soort situaties de voor kopers van bloot eigendom gunstige vermindering van de heffingsmaatstaf komt te vervallen. Het overdrachtsbelastingvoordeel van de erfpachtlease verdwijnt daardoor. De voor kopers van een erfpachtrecht ongunstige waarderingsregeling, blijft wel in stand.

De beoogde ingangsdatum van de wetswijziging is 1 januari 2016.