De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft een tussenrapportage gepubliceerd over haar onderzoek naar de werking van de zorgverzekeringsmarkt. De eerste resultaten laten een beeld zien dat niet evident in de richting van effectieve concurrentie tussen zorgverzekeraars wijst.

Een mogelijke verklaring ligt volgens de ACM in de vele wet- en regelgeving die het doen en laten van zorgverzekeraars beperkt. Uit het in opdracht van de ACM verrichte onderzoek blijkt onder meer dat de vele regels leiden tot beperkingen op het onderscheidend vermogen van zorgverzekeraars.

De onderzoekers wijzen op bijvoorbeeld de wettelijke acceptatieplicht, het risicovereveningssysteem, de zorgplicht, solvabiliteitseisen en regels over de inhoud van het basispakket. Maar ook voor de aanvullende verzekering, die in beginsel weinig (wettelijke) beperkingen kent, constateren de onderzoekers dat het onderscheidend vermogen van zorgverzekeraars beperkt is. Dit onder meer door toedoen van politieke en maatschappelijke druk (denk bijvoorbeeld aan het inperken van keuzevrijheid van verzekerden als sturingsmechanisme). Daarnaast worden de mogelijkheden voor onderscheid en concurrentie die resteren niet optimaal benut volgens de onderzoekers.

De ACM trekt uit deze eerste onderzoeksresultaten nog geen definitieve conclusie over de mate van concurrentie op de zorgverzekeringsmarkt; hiervoor is meer en diepgaander onderzoek nodig. Dit aanvullend onderzoek zal de ACM samen met de Nederlandse Zorgautoriteit in de loop van dit jaar doen.

Op basis van het vooronderzoek zijn door de ACM de relevante onderwerpen voor het vervolgonderzoek geïdentificeerd. De volgende drie hypotheses staan centraal in het aanvullend onderzoek:

  1. Grote zorgverzekeraars hebben onvoldoende prikkels om zich van elkaar te onderscheiden en daarmee verzekerden te winnen;
  2. Onnodig hoge toetredings- en groeibarrières op de zorgverzekeringsmarkt beperken de concurrentiedruk vanuit potentiële toetreders en kleinere zorgverzekeraars; en
  3. Beperkte transparantie en onnodige complexiteit van het productaanbod beperken de concurrentiedruk vanuit verzekerden op zorgverzekeraars.

Het vervolgonderzoek zal moeten leiden tot concrete aanbevelingen ter versterking van de concurrentie op de zorgverzekeringmarkt. De verwachting is dat het vervolgonderzoek in het najaar van 2016 is afgerond.