Recentelijk heeft de Nederlandse Vereniging voor Banken (NVB) de notitie 'Financiering van zorginstellingen' op haar website gepubliceerd. De achtergrond hiervan is dat zorginstellingen voor hun financierbaarheid sterk afhankelijk zijn van een beperkt aantal Nederlandse banken. De NVB is van mening dat voor een toekomstbestendige financierbaarheid van de zorgsector een breder financieringsaanbod noodzakelijk is.

De afgelopen tien jaar heeft de zorgsector een transformatie doorgemaakt. Dit heeft ook consequenties gehad voor de financiële positie van zorginstellingen. De NVB heeft waargenomen dat de financiële positie bij deze instellingen de afgelopen jaren (doorgaans) zijn gestabiliseerd, maar dat de eigen vermogen buffers desalniettemin klein zijn. Omdat de zorg sectorbreed een laag rendement behaalt, verstevigen deze buffers maar langzaam.​

De gesignaleerde knelpunten

De huidige structuur van de zorgmarkt zorgt voor een aantal knelpunten bij de financierbaarheid van zorginstellingen. De NVB neemt diverse knelpunten waar, waarvan enkelen hierna kort worden besproken. Een eerste knelpunt is de complexiteit van regelgeving binnen de zorgsector en de hoge volatiliteit ervan. Dit levert onzekerheid op voor zorginstelling en financiers. Een tweede knelpunt is de declaratiestructuur. Als gevolg hiervan zit een verschil tussen het moment dat de zorg is geleverd en het moment dat deze wordt vergoed. Hierdoor ontstaat een liquiditeitsbehoefte bij de zorginstelling. Een ander knelpunt is de beperkte zekerheid die zorginstellingen doorgaans kunnen bieden aan financiers, mede doordat een toename waarneembaar is van leegstand van zorgvastgoed. Ook de verhouding tussen zorginkopers en zorginstellingen identificeert de NVB als knelpunt. Vooral het daarbij aanwezige risico dat zorginstellingen onder- of overproduceren, wat voor haar financiële consequenties heeft.​

Conclusies en aanbevelingen van de NVB​

Bij het maken van scherpe prijsafspraken door de marktpartijen en het waarborgen van de kwaliteit van de zorg, is het hierbij van belang dat eveneens rekening wordt gehouden met de financierbaarheid van zorginstellingen. De NVB doet tegen deze achtergrond in haar notitie de volgende conclusies en aanbevelingen: (i) stabiliseer wet- en regelgeving binnen de zorg, (ii) zorg voor hoge kwaliteit van bestuur en governance, (iii) zorginstellingen en zorginkopers dienen, als norm, meerjarencontracten af te sluiten, (iv) verruim de toegang tot risicodragend kapitaal en (v) bevorder de financiering van zorginnovaties, waarbij de NVB zich al inspant om nieuwe financieringsoplossingen in de zorgmarkt te introduceren.

​Tot slot

Wij zijn van mening dat de NVB met haar notitie een goed overzicht heeft gegeven van het huidige financieringslandschap binnen de zorg. Het is nu aan de marktpartijen, en vooral de zorgverzekeraars en banken, om een substantiële bijdrage te leveren aan het wegnemen van de gesignaleerde knelpunten.