Algemeen/Care

Zorgaanbieders mogen door gemeenten niet uitgesloten worden van (Wmo-)aanbestedingen wegens te hoog salaris bestuurder. Dit laat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties (BZK) weten. De rechter heeft zich nog niet over de kwestie uitgesproken.

Het ministerie van BZK heeft volgens de lokale krant De Limburger een aantal Limburgse gemeenten op de vingers getikt wegens het uitsluiten van zorgaanbieders van een aanbesteding. De gemeenten in kwestie (Maastricht, Roermond en Venlo) lieten zorgaanbieders die een hogere beloning aan bestuurders betalen dan op grond van de Wet normering topinkomens (WNT) is toegestaan, niet meedoen aan de aanbesteding. Volgens het ministerie van BZK is deze maatregel niet toegestaan.

Sinds 1 april 2013 geldt voor alle aanbestedingen door (semi) publieke instellingen in Nederland de Aanbestedingswet 2012 (Aw). Ook gemeentelijke aanbestedingen in het kader van de zorg, zoals de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo), de Wet langdurige zorg (Wlz) en de Jeugdwet (Jw), vallen daaronder. Op grond van de Aw moeten eisen, voorwaarden en criteria die aan, in dit geval, de zorgaanbieder worden gesteld in een redelijke verhouding staan tot het voorwerp van de opdracht (het zogenoemde ‘proportionaliteitsbeginsel’). Het stellen van salariseisen door gemeenten voldoet hier niet aan, zo stelt de minister van BZK, Ronald Plasterk, in een reactie op Kamervragen.

De Tweede Kamer had hierover vragen gesteld in de context van de Wmo. Bij de behandeling van dit wetsvoorstel op 22 april 2014 werd een amendement ingediend, dat de mogelijkheid in de Wmo schrapte om bij aanbestedingen eisen te stellen ten aanzien van de interne bedrijfsstructuur en bedrijfsvoering bij inschrijvende zorgaanbieders. De aanvaarding van het amendement heeft ertoe geleid dat deze bepaling uit de Wmo is geschrapt. Ter motivering gaven indieners aan dat gemeenten bij hun inkoop moeten letten op goede kwaliteit van de zorg voor een goede prijs. Hoe een inschrijvende zorgaanbieder dit realiseert, is een interne aangelegenheid waar de gemeente zich niet mee dient te bemoeien.

Tot nu toe is het nog niet voorgekomen dat zorgaanbieders in Limburg zijn uitgesloten van aanbesteding wegens de salariseis. Wel werd door de gemeente Venlo met succes met een boycot gedreigd indien de topman van De Zorggroep zijn salaris niet terugschroefde.

Het is niet de eerste keer dat gemeenten worden aangesproken op hun aanbestedings- en/of subsidiebeleid. Eerder al werden Den Haag (zie onze eerdere bit), Eindhoven en Tilburg om soortgelijke redenen door het ministerie berispt.

Hoewel naar ons weten de kwestie rond het uitsluiten van Wmo-aanbestedingen in geval van het niet voldoen aan salariseisen in de WNT nog niet voor de rechter is geweest en het dus niet zeker is dat het standpunt van BZK zal worden gevolgd, verdient het de aanbeveling voor gemeenten om hiermee rekening te houden in aanbestedingsprocedures. Dit betekent dat het vooralsnog aan te bevelen is terughoudend te zijn met het opnemen van eisen ten aanzien van het salaris van bestuurders. Zorgaanbieders kunnen, indien zij dergelijke eisen opgenomen zien, hierover klagen in de nota van inlichtingen onder verwijzing naar de genoemde brief van minister Plasterk.

Hoe dan ook is het voor de zorgaanbieder binnen de Wmo van belang te onderstrepen, dat – indien de zorgaanbieder onder de WNT valt – het bezoldigingsmaximum van de WNT, respectievelijk de lagere bezoldigingsmaxima van de Regeling bezoldigingsmaxima topfunctionarissen zorg- en welzijnssector onverkort van toepassing zijn. De berisping van BZK aan het adres van gemeenten betekent immers niet dat de WNT haar werking verliest, maar enkel dat het niet aan gemeenten is om zich daar in het kader van een Wmo-aanbesteding in te mengen. Wel merken wij nog op dat een instelling WNT-conform kan zijn, ondanks het feit dat bestuurders meer verdienen dan de maximale bezoldiging die is toegestaan onder de WNT. Voor zittende bestuurders kan er namelijk sprake zijn van overgangsrecht, waardoor de bezoldiging geleidelijk wordt afgebouwd naar de WNT-norm.

Het Zorgteam van Loyens & Loeff zal deze kwestie met interesse volgen en houdt u uiteraard op de hoogte van de laatste ontwikkelingen.