De digitale toegang tot ruimtelijke besluiten via ruimtelijkeplannen.nl biedt eenieder de mogelijkheid om kennis te nemen van de inhoud daarvan, maar dan moet uiteraard wel het juiste besluit op internet staan. Een discrepantie tussen de digitale en analoge versie van een bestemmingsplan acht de Afdeling bestuursrechtspraak rechtsonzeker. Een foute publicatie hoeft echter geen onoverkomelijke gevolgen te hebben, mits correct gerepareerd.

1.                  De landelijke voorziening ruimtelijkeplannen.nl

Onder meer ten behoeve van de communicatie met en transparantie van de overheid is besloten om de ruimtelijke besluitvorming digitaal beschikbaar te stellen. Met de digitale beschikbaarheid van de ruimtelijke besluitvorming zou het raadplegen en uitwisselen van informatie daarover eenvoudiger worden (Stb 2008, 145, pag. 33). Ter uitvoering hiervan is vastgelegd dat ruimtelijke besluitvorming, waaronder in ieder geval bestemmingsplannen, rijksinpassingsplannen, provinciale verordeningen en algemene maatregelen van bestuur, langs elektronische weg voor een ieder beschikbaar moeten worden gemaakt (art. 1.2.1, lid 1 Besluit ruimtelijke ordening (“Bro”)). Voor deze elektronische beschikbaarstelling is een landelijke voorziening ingesteld (art. 1.2.1, lid 2 Bro), namelijk www.ruimtelijkeplannen.nl (“ruimtelijkeplannen.nl”).

Planologische besluitvorming wordt ook elektronisch vastgesteld, met bijhorende toelichting of onderbouwing. Van het vastgestelde elektronische document wordt tevens een papieren versie gemaakt (art. 1.2.3, lid 1 Bro). Bij een strijdigheid tussen het elektronische en papieren document, is het elektronische document beslissend (art. 1.2.3, lid 2 Bro).

2.                  Afwijking tussen analoog en digitaal bestemmingsplan

De gemeenteraad van Haarlemmermeer heeft het bestemmingsplan “Lijnden” gewijzigd vastgesteld. In beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (“Afdeling bestuursrechtspraak”) brengen appellanten naar voren dat sprake is van een rechtsonzekere situatie, aangezien de digitale versie van het bestemmingsplan op ruimtelijkeplannen.nl ten tijde van de beroepstermijn niet in overeenstemming was met het vaststellingsbesluit en de analoge versie van het bestemmingsplan. De gemeenteraad erkent vervolgens dat de planregels niet correct waren opgenomen in de digitale versie. De gemeenteraad wijst er vervolgens op dat deze omissie nadien is hersteld door het plaatsen van de juiste versie op ruimtelijkeplannen.nl. Verder waren gedurende de beroepstermijn wel de juiste stukken beschikbaar op de gemeentelijke website. De gemeenteraad meent dan ook dat appellanten niet zodanig zijn benadeeld door de verkeerde digitale versie dat zij geen beroepsgronden hebben kunnen aandragen.

De Afdeling bestuursrechtspraak beoordeelt de digitale plaatsing van een bestemmingsplan dat niet in overeenstemming is met de analoge versie als een rechtsonzekere situatie.

De gemeenteraad wijst nog op een eerdere uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak, waarin ook een discrepantie tussen de digitale en analoge versie van een bestemmingsplan ter discussie stond. Ook in die situatie oordeelde de Afdeling bestuursrechtspraak dat sprake was van een rechtsonzekere situatie doordat op ruimtelijkeplannen.nl een versie van het bestemmingsplannen was gepubliceerd die niet overeenstemde met het vastgestelde analoge bestemmingsplan. Echter, door het vervangen van de foutieve versie met de juiste versie op ruimtelijkeplannen.nl en die versie opnieuw ter inzage te leggen, achtte de Afdeling bestuursrechtspraak de rechtsonzekere situatie weggenomen.

De gemeenteraad van Haarlemmermeer kan echter geen beroep doen op voornoemde uitspraak. De Afdeling bestuursrechtspraak vindt hier namelijk geen sprake van een vergelijkbare situatie. Weliswaar is ook hier inmiddels de juiste versie van het bestemmingsplan op ruimtelijkeplannen.nl ter beschikking gesteld, maar er heeft ten onrechte geen publicatie plaatsgevonden van deze plaatsing. Voor zover de gemeenteraad wijst op het herstelbesluit ter gedeeltelijke wijziging van het bestemmingsplan, overweegt de Afdeling bestuursrechtspraak dat ook daarin niet is vermeld dat de juiste versie van het bestemmingsplan digitaal beschikbaar is gesteld. Ook is aan de indieners van de zienswijzen geen mededeling van de nieuwe plaatsing gedaan. Als laatste kan de stelling dat de juiste versie beschikbaar was op de gemeentelijke website het voorgaande niet anders maken, aangezien ruimtelijkeplannen.nl leidend is. De Afdeling concludeert dat sprake is geweest van een rechtsonzekere situatie en niet kan worden uitgesloten dat derden in hun belangen zijn geschaad. Het vaststellingsbesluit is daarmee in strijd met het rechtszekerheidbeginsel.

3.                  Het primaat van de digitale versie

Een juiste plaatsing van het vastgestelde bestemmingsplan op ruimtelijkeplannen.nl is dus essentieel, gezien de waarde die toekomst aan de digitale versie van het bestemmingsplan. Blijkens de jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak vereist de rechtszekerheid dat de digitale versie van het bestemmingsplan juist en compleet is.

Ter illustratie kan nog worden gewezen op een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak, waarin de compleetheid van de digitale versie voorlag. In een bestemmingsplan waren normen voor de verdeling van de geluidruimte opgenomen in een geluidverdeelplan. De inhoud van dit geluidverdeelplan maakte onderdeel uit van het bestemmingsplan, maar was niet beschikbaar via ruimtelijkeplannen.nl. Voor het kennisnemen van de in het plan opgenomen verdeling van de geluidruimte kon een bij de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid beschikbaar gesteld digitaal rekenmodel worden ingezien of opgevraagd. De Afdeling bestuursrechtspraak beoordeelde dit met het oog op de rechtszekerheid als ontoereikend (zie in vergelijkbare zin deze uitspraak, waarover dit blogbericht gaat). Uit deze uitspraak blijkt dus dat via ruimtelijkeplannen.nl het volledige planologische regime moet kunnen worden bepaald.

De uitspraak over de gemeente Haarlemmermeer, en de daarin aangehaalde uitspraak, toont dat een gebrek in de digitale versie van een bestemmingsplan te repareren is. Het is echter niet voldoende om de juiste versie op ruimtelijkeplannen.nl te zetten, maar er moet ook kenbaarheid worden gegeven van deze publicatie van de juiste versie. De gemeente Haarlemmermeer was hierin tekort geschoten, maar krijgt van de Afdeling bestuursrechtspraak de gelegenheid om met een bestuurlijke lus het gebrek in de bekendmaking van de digitale versie te repareren. De gemeenteraad krijgt vier weken de tijd om kennis te geven van het beschikbaar stellen van de juiste versie van het bestemmingsplan op ruimtelijkeplannen.nl.