Op 29 juni 2016 is een totaalpakket aan maatregelen in werking getreden, waarmee de veiligheidsafstanden in de Regeling externe veiligheid inrichtingen (hierna: “Revi”) voor alle LPG-tankstations zijn verkleind.

Het totaalpakket aan maatregelen bestaat uit (i) de wijziging van de Regeling externe veiligheid inrichtingen in verband met het verkleinen van afstanden voor LPG-tankstations (Stcrt. 2016, nr. 31451) (hierna: de wijziging van de Revi) (ii) de Safety Deal hittewerende bekleding op LPG-autogastankwagens (Stcrt. 2016, nr. 31448) (hierna: de Safety Deal) en (iii) de Circulaire effectafstanden externe veiligheid LPG-tankstations voor besluiten met gevolgen voor de effecten van een ongeval (Stcrt. 2016, 31453) (hierna: de Circulaire).

Achtergrond

De wijziging van de Revi is een uitvloeisel van het ‘Convenant LPG-autogas 2005‘ (hierna: Convenant) dat in 2005 door de toenmalige staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (thans: Infrastructuur en Milieu) en de LPG-sector is gesloten.

Onderdeel van het Convenant is dat de LPG-sector knelpunten met betrekking tot de externe veiligheid zou oplossen. Dit heeft de LPG-sector gedaan door het nemen van veiligheidsmaatregelen. De belangrijkste veiligheidsmaatregel was het realiseren van hittewerende coating op LPG-tankwagens. Uit onderzoeken van TNO blijkt dat hiermee de kans op een BLEVE (Boiling Liquid Expanding Vapor Explosion) aanzienlijk wordt verkleind dan wel vertraagd.

In ruil daarvoor zou de staatssecretaris de in acht te nemen veiligheidsafstanden (ook wel risicocontouren) tussen LPG-tankstations en (beperkt) kwetsbare objecten in de Revi verkleinen.

Vooruitlopend op de verankering van de verkleinde veiligheidsafstanden voor alle LPG-tankstations, zijn in 2007 de verkleinde afstandseisen voor bestaande situaties in de Revi opgenomen (Stcrt. 2007, nr. 66). Hiermee werd voorkomen dat LPG-tankstations die na inachtneming van de veiligheidsmaatregelen wel aan de verkleinde afstandseisen konden voldoen, gesaneerd moesten worden. De juridische verankering van de verkleinde afstandseisen voor nieuwe situaties liet echter langer op zich wachten.

Wijziging veiligheidsafstanden Regeling externe veiligheid inrichtingen

Althans, tot 29 juni 2016: met de wijziging van de Revi zijn de veiligheidsafstanden voor alle LPG-tankstations verkleind. Voor alle LPG-tankstations gelden vanaf 29 juni 2016 de volgende in acht te nemen veiligheidsafstanden:

Click here to view image.

Hierdoor gelden de verkleinde veiligheidsafstanden óók voor LPG-tankstations in nieuwe situaties. Van een nieuwe situatie is sprake als een besluit wordt genomen, zoals genoemd in artikel 5, eerste lid, van het Bevi. Hieronder valt onder andere het vaststellen van een nieuw bestemmingsplan of het verlenen van een omgevingsvergunning voor de activiteit milieu. Dat betekent dat LPG-tankstations en (beperkt) kwetsbare objecten op kortere afstand van elkaar gerealiseerd kunnen worden.

Safety Deal hittewerende bekleding op LPG-autogastankwagens

De Safety Deal is een overeenkomst gesloten tussen de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu en de Vereniging Vloeibaar Gas (hierna: VVG). In de Safety Deal wordt onder andere verwezen naar de Nederlands Technische Afspraak (NTA 8820) die voor hittewerende bekleding is ontwikkeld. Daarnaast verbindt de VVG zich ertoe dat hun leden enkel bevoorraden met LPG-tankwagens, voorzien van hittewerende coating. Ook ondersteunende partijen, zoals de BOVAG en de BETA, hebben de Safety Deal ondertekend en zullen zich inspannen voor realisatie van de Safety Deal.

Hiermee is verzekerd dat alle Nederlandse LPG-tankstations worden bevoorraad met LPG-tankwagens die zijn voorzien van hittewerende coating.

Circulaire effectafstanden externe veiligheid LPG-tankstations voor besluiten met gevolgen voor de effecten van een ongeval

Tot slot is de Circulaire onderdeel van het pakket aan maatregelen. Hiermee wordt het bevoegd gezag verzocht om als aanvulling op de (gewijzigde) risicoafstanden uit de Revi, een effectgerichte benadering toe te passen bij het nemen van een besluit dat het mogelijk maakt dat er (meer) personen in de omgeving van een LPG-tankstation aanwezig kunnen zijn.

De Circulaire is van toepassing op besluiten die invloed hebben op het aantal personen in de omgeving van een LPG-tankstation. Bijvoorbeeld een nieuw bestemmingsplan op grond waarvan (beperkt) kwetsbare objecten in de omgeving van een LPG-tankstation gerealiseerd kunnen worden of een omgevingsvergunning milieu waarmee een LPG-tankstation opgericht kan worden. De Circulaire is niet van toepassing als een besluit geen of uitsluitend positieve veiligheidsconsequenties heeft op de effecten van een ongevalsscenario. Om die reden is de Circulaire niet van toepassing op een conserverend bestemmingsplan; de veiligheidssituatie blijft in dat geval gelijk.

Een onderscheid tussen de Circulaire met de Revi, is dat de Revi zich richt op het beheersen van de externe veiligheidsrisico’s. De Circulaire daarentegen richt zich op het beheersen of verkleinen van de effecten van een eventueel ongeval. Met de effectgerichte benadering van de Circulaire worden de gevolgen van een ongeval bij een LPG-tankstation voor de belangrijke ongevalsscenario’s beperkt.

Kort gezegd houdt de praktische invulling van de effectgerichte benadering het volgende in: het bevoegd gezag wordt verzocht om rekening te houden met een effectafstand van 60 meter tot (beperkt) kwetsbare objecten en een effectafstand van 160 meter tot zeer kwetsbare objecten. Het bevoegd gezag kan van deze effectafstanden gemotiveerd afwijken, bijvoorbeeld door het treffen van veiligheidsmaatregelen.

Wat betekent dit in de praktijk?

Het juridisch vacuüm dat was ontstaan voor LPG-tankstations die wel aan de veiligheidsafstanden voor bestaande situaties konden voldoen, maar niet aan de veiligheidsafstanden voor nieuwe situaties is met de wijziging van de Revi opgelost. De verkleinde veiligheidsafstanden gelden met de wijziging van de Revi voor alle situaties.

Daarnaast is de effectgerichte benadering geïntroduceerd. Het bevoegd gezag wordt verzocht rekening te houden met de met de Circulaire geïntroduceerde effectafstanden, maar mag daar gemotiveerd van afwijken.

Tot slot waarborgt de Safety Deal Nederlandse LPG-Tankwagens nu en in de toekomst zijn voorzien van een hittewerende coating.

Een blik in de toekomst: de Omgevingswet

Met de effectbenadering die de Circulaire introduceert is voorgesorteerd op de nieuwe Omgevingswet. In plaats van strikte normen die door de centrale overheid worden opgelegd is er ruimte voor de decentrale overheid om naar een locatiegerichte oplossing te zoeken. Op deze manier wordt door het bevoegd gezag voor ieder LPG-tankstation maatwerk verricht. Dit past binnen het adagium van de Omgevingswet: eenvoudiger beter.