Het Gerecht van de Europese Unie heeft geoordeeld dat de standaard ringtone van een alarm of telefoon niet kan worden geregistreerd als een Uniemerk (voorheen EU-merk) wegens gebrek aan onderscheidend vermogen. Hoewel het op grond van het Benelux en Europese merkenrecht in beginsel mogelijk is om ‘onconventionele’ merken (zoals geluiden en kleuren) te registreren, gelden voor het verkrijgen van een registratie voor een dergelijk merk bijzondere voorwaarden.

De beslissing van het Gerecht ziet op de aanvraag uit 2014 van de Braziliaanse onderneming Globo Comunicação e Participações voor een klankmerk, te weten: het rinkelen van een alarm of telefoon voor gebruik voor elektronische informatieverspreiding (bijvoorbeeld op een smartphone). Het Europese merkenbureau weigerde de aanvraag wegens gebrek aan onderscheidend vermogen en merkte daarbij in het bijzonder op dat het geluid kan worden aangemerkt als “een banale en alledaagse ringtone, welke doorgaans niet wordt opgemerkt en niet zal worden herinnerd door de consument”. Globo Comunicação e Participações ging tegen deze beslissing in hoger beroep bij het Gerecht van de Europese Unie. Het Gerecht heeft echter in haar oordeel van 13 september jongstleden de beslissing van het Europese merkenbureau bevestigd.

Wanneer zijn klankmerken geschikt voor registratie?
Het Gerecht maakt in het arrest duidelijk dat geluiden als merk kunnen worden geregistreerd wanneer zij voldoen aan de algemeen geldende criteria voor merkbescherming, met als belangrijkste voorwaarde dat het merk beschikt over onderscheidend vermogen. Voor klanken geldt als aanvullende voorwaarde dat deze op een voldoende duidelijke wijze grafisch kunnen worden weergegeven, bijvoorbeeld in de vorm van notenschrift (let op: dit verandert binnenkort, lees hier meer).

In de zaak van Globo Comunicação e Participações oordeelde het Gerecht dat, aangezien het klankmerk dat werd aangevraagd alleen de standaard ringtone omvatte waarmee alle elektronische apparaten zijn uitgerust, het publiek niet in staat is zonder voorafgaande kennis die ringtone te kunnen identificeren als zijnde afkomstig van Globo Comunicação e Participações. Anders gezegd: een dergelijke alledaagse ringtone bezit géén onderscheidend vermogen en kan daarom niet als merk worden geregistreerd.

We geven graag een aantal voorbeelden van geluiden die wel succesvol als merk zijn geregistreerd:

  • De 20th Century Fox fanfare
  • De McDonald’s “I’m lovin’ it” jingle
  • Rue’s ‘4-note whistle’ (van de film The Hunger Games)
  • De Macintosh start-up gong
  • Darth Vader’s ademhaling
  • Homer Simpson’s “D’oh”
  • Het gebrul van een leeuw van MGM

Hierbij dient echter de kanttekening geplaatst te worden dat deze geluiden vaak pas als merk geregistreerd zijn nadat inburgering werd aangetoond. Onder inburgering wordt verstaan dat een teken door langdurig en/of intensief gebruik onderscheidend vermogen verwerft en daardoor alsnog als merk kan dienen.