Per 1 januari 2016 is het als aannemer of inlener niet meer mogelijk om jezelf te vrijwaren van keten- of inlenersaansprakelijkheid door middel van het storten van gelden op het WKA-depot. Met de G-rekening dan nog als enige optie zijn de mogelijkheden om jezelf als aannemer of inlener te vrijwaren van aansprakelijkheid beperkt.

Ketenaansprakelijkheid

De ketenaansprakelijkheid maakt de aannemer van een werk aansprakelijk voor de loonheffingen die zijn onderaannemer in verband met (een deel van) het werk moet afdragen. Op zijn beurt kan de onderaannemer het werk dat aan hem is uitbesteed (gedeeltelijk) aan een ander uitbesteden. Zo ontstaat er een keten van (onder)aannemers die allen betrokken zijn bij de uitvoering van een werk.

Om te voorkomen dat (onder)aannemers misbruik maken van de uitbesteding van het werk bij de afdracht van loonheffingen en de fiscus daardoor geld misloopt, geldt de ketenaansprakelijkheidsregeling. De ketenaansprakelijkheidsregeling maakt elke schakel in de keten aansprakelijk voor alle volgende schakels.

Inlenersaansprakelijkheid

Van inlening is sprake als een uitlener arbeidskrachten die bij hem in dienstbetrekking werkzaam zijn ter beschikking stelt aan een ander, de inlener. De inlener kan aansprakelijk worden gesteld voor de loonheffingen en omzetbelasting wanneer de uitlener van de arbeidskrachten deze heffingen niet betaalt. De inlenende partij is namelijk hoofdelijk aansprakelijk voor de loonheffingen die de uitlener verschuldigd is over door haar het uitgeleende personeel. Naast de inlener kan ook de 'doorlener' aansprakelijk worden gesteld. Dit betekent dat de aansprakelijkheid ziet op de gehele keten van ondernemingen die gebruik hebben gemaakt van ingeleend personeel. Deze inlenersaansprakelijkheid geldt overigens voor al het ingeleende personeel, dus ook voor ZZP'ers.

Mogelijkheden tot beperken risico op aansprakelijkheid

Als bedrijf wil je de risico's op keten- en inlenersaansprakelijkheid tot een minimum beperkt houden. Aansprakelijkheid kan namelijk een behoorlijk financiële strop betekenen. De fiscus schat in geval van aansprakelijkstelling immers de af te dragen loonheffingen en omzetbelasting en doet dit vaak tegen het (hoge) anoniementarief.

Het beperken van het risico op keten- en inlenersaansprakelijkheid begint bij het bijhouden van een uitgebreide administratie. Niet zelden wordt een bedrijf aansprakelijk gesteld waar de (loon)administratie niet op orde is. De belangrijkste gegevens die moeten worden geregistreerd zijn de persoonsgegevens van de arbeidskrachten, inclusief identiteitsbewijzen en de gewerkte uren. Ook kun je bij de fiscus verklaringen omtrent het betalingsgedrag van de aannemer aanvragen.

Een goede administratie of een verklaring omtrent betalingsgedrag levert echter geen vrijwaring van aansprakelijkheid op. Daarvoor zijn de G-rekening en het WKA-depot in het leven geroepen.

G-rekening

Ter beperking van het bedrag waarvoor de inlener of aannemer aansprakelijk kan worden gesteld, kan daartoe gelden op de G-rekening worden gestort. Een G-rekening is een speciale geblokkeerde bankrekening van de onderaannemer of uitlener die alleen gebruikt kan worden voor het betalen van premies en belastingen aan de fiscus (en het UWV). De aannemer of de inlener stort dan een bedrag op deze rekening dat naar schatting gelijk is aan de verschuldigde loon- en omzetbelasting. Bij een juist gebruik van de G-rekening wordt het bedrag van de aansprakelijkstelling verminderd met het op de G-rekening overgemaakte bedrag.

Er zit wel een risico aan het hanteren van de G-rekening. In een keten van verschillende (onder)aannemers of inleners zijn er meerdere G-rekeningen. Naast het direct betalen van belastingen en heffingen is het ook mogelijk om bedragen van de ene naar de andere G-rekening over te maken. Het gevolg hiervan is dat een G-rekening kan worden leeggehaald, waardoor de aannemer of inlener alsnog aansprakelijk kan worden gesteld voor belastingen en heffingen.

Overigens kan enkel een G-rekening worden geopend als je personeel in dienst hebt. Voor een ZZP'er geldt deze mogelijkheid dus niet.

WKA-depot en het verval daarvan

Het WKA-depot bestaat uit het vrijwillig storten van gelden op een daarvoor apart in het leven geroepen geblokkeerde rekening van de fiscus. Dit houdt in dat dat de aannemer of de inlener een deel van de factuursom, namelijk de ingeschatte te betalen loonheffingen en omzetbelasting, stort op een vrijwaringsrekening van de fiscus. De aannemer of inlener kan dan niet meer voor het gestorte deel aansprakelijk worden gesteld voor het niet afdragen door de onderaannemer of uitlener van loonheffingen en omzetbelasting.

Per 1 januari 2016 komt het WKA-depot te vervallen. De bestaande WKA-depots bij de fiscus worden in de loop van de rest van 2015 opgeheven. Dit past in het huidige beleid van de regering waarin er meer verantwoordelijkheid voor naleving van de regels bij de (onder)aannemers en in- en uitleners zelf wordt gelegd.

De G-rekening blijft overigens (voorlopig) nog wel bestaan en is daarmee nog het enige houvast van de aannemer of inlener om zich te verdedigen tegen keten- en inlenersaansprakelijkheid. Daarbij is door de regering toegezegd dat de G-rekening toekomstbestendiger zal worden gemaakt om het vrijwaringsaspect te waarborgen. Al begint en eindigt natuurlijk alles met een juiste administratie.​