De gemeente Amsterdam heeft recent de Algemene Bepalingen voor eeuwigdurende erfpacht 2016 Amsterdam (AB 2016) vastgesteld. Deze zijn van toepassing op de meeste gronduitgiftes binnen de gemeente vanaf 1 juli 2016.

De AB 2016 bevatten belangrijke wijzigingen ten opzichte van de eerdere algemene bepalingen, in het bijzonder het schrappen van de canonherziening einde tijdvak en het ontbreken van de bevoegdheid van de gemeente om aan het einde van een tijdvak eenzijdig nieuwe algemene bepalingen van toepassing te verklaren. Met de AB 2016 wordt voorts beoogd de leesbaarheid en toegankelijkheid van de algemene bepalingen te vergroten.

Eén van de belangrijkste verschillen tussen de AB 2016 en eerdere algemene bepalingen is de regeling met betrekking tot canonherziening. In de AB 2000 wordt de waardestijging van grond verdisconteerd in een herziening van de canon na afloop van een overeengekomen tijdvak. Bij de uitgifte van grond onder de AB 2016 wordt de canon slechts één keer berekend. De canon wordt daarna, bij gelijkblijvend gebruik van de grond, niet meer herzien (behoudens indexering). De toekomstige canon is daarmee, bij gelijkblijvend gebruik, meer voorspelbaar. Herziening van de canon onder de AB 2016 kan wel plaatsvinden in geval van wijziging van het gebruik of de toegestane bebouwing op het perceel. Aan het verlenen van een vrijstelling of toestemming daarvoor kan de gemeente de voorwaarde van herziening van de canon verbinden, indien de waarde van het erfpachtrecht verandert als gevolg van de wijziging.

Onder de AB 2016 kan de erfpachter bij uitgifte kiezen tussen afkoop van de canon, of periodieke betaling van de canon, jaarlijks voor inflatie gecorrigeerd. Bij afkoop van de canon onder de AB 2016 stelt de gemeente de afkoopsom vast het niveau dat naar haar oordeel nodig is ter compensatie voor het niet meer ontvangen van de nog niet vervallen canon. De afkoopsom wordt berekend aan de hand van een vooraf door de gemeente vastgestelde en algemeen bekend gemaakte instructie. De afkoop wordt vastgelegd in een notariële akte.

In eerdere algemene bepalingen voor voortdurende erfpacht is opgenomen dat de gemeente het recht heeft bij einde tijdvak eenzijdig nieuwe algemene bepalingen van toepassing te verklaren. Omdat de gemeente de erfpachter bij eeuwigdurende erfpacht meer zekerheid, transparantie en voorspelbaarheid wil bieden is deze eenzijdige wijzigingsbevoegdheid niet in de AB 2016 opgenomen.

De gemeente wil erfpachters met een bestaand voortdurend erfpachtrecht waarop oudere algemene bepalingen van toepassing zijn de gelegenheid bieden vrijwillig over te stappen op de AB 2016. Voor veel erfpachters zal de beslissing om over te stappen afhangen van de hoogte van de canon en de afkoopsom. De gemeente is bezig met het opstellen van een overstapregeling. De gemeente zal belanghebbende partijen hierover consulteren. Naar verwachting zal de gemeenteraad in het voorjaar van 2017 het definitieve besluit over de overstapregeling nemen.

Wij verwachten dat de AB 2016 voor de praktijk van grote betekenis zullen zijn omdat deze, naar verwachting, op termijn in het merendeel van de gemeentelijke erfpachtrelaties van toepassing zullen zijn.