W roku 2016 spodziewać się można bardzo ciekawych wydarzeń zarówno w polskim, jak i unijnym prawie konkurencji. Część z nich będzie miała swój dalszy ciąg wkolejnych latach.

W 2015 roku w działalności Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów główny nacisk położony był na ochronę konsumentów, a w sferze edukacyjnej również na promowanie kultury compliance u polskich przedsiębiorców. Nie oznacza to jednak, że w najbliższej przyszłości kwestie należące do domeny klasycznie pojmowanego antitrustu traktowane będą po macoszemu.

Większa aktywność Prezesa UOKiK

Według zapowiedzi Prezesa UOKiK w bieżącym roku należy spodziewać się jego większej aktywności zarówno w sferze stosowania prawa konkurencji, jak i w obszarze tworzenia tzw. prawa miękkiego. W tym kontekście uwagę zwracają następujące zagadnienia:

  • pojawią się pierwsze decyzje Prezesa UOKiK, w których zastosowane zostaną rozwiązania wprowadzone do polskiego prawa konkurencji w roku 2015 – w szczególności przedstawianie szczegółowego uzasadnienia zarzutów, czy też zmienione wyjaśnienia dotyczące wydawania decyzji zobowiązujących oraz wyjaśnienia dotyczące nakładania kar
  • być może już w tym roku będą miały miejsce przypadki zakończenia postępowania antymonopolowego w procedurze dobrowolnego poddania się karze lub też pierwsze decyzje kończące postępowania zainicjowane przez wnioski złożone w ramach programu leniency plus
  • w 2016 roku można spodziewać się przedstawienia do konsultacji społecznych przez Prezesa UOKiK projektu jego własnych Wytycznych w sprawie oceny porozumień wertykalnych – będzie to niewątpliwie doskonała okazja do poddania pod dyskusję publiczną wielu istotnych dla biznesu zagadnień ze sfery relacji wertykalnych, których ocena z perspektywy prawa konkurencji nastręcza istotnych trudności, np. tzw. klauzule Most Favoured Nation, tj. postanowienia uprzywilejowujące jednego kontrahenta, czy też konkretne przykłady zastosowania ekonomicznego podejścia do praktyki narzucania cen odsprzedaży

Ułatwienie dochodzenia odszkodowania za naruszenie prawa konkurencji

Do 27 grudnia 2016 roku do polskiego porządku prawnego muszą zostać wdrożone postanowienia Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE z 26 listopada 2014 r. dotyczącej kwestii dochodzenia roszczeń odszkodowawczych z tytułu naruszenia prawa konkurencji. Projekt założeń do projektu odpowiedniej ustawy w tym zakresie wskazuje na konieczność wprowadzenia w polskim prawie zmian dotyczących terminu przedawnienia roszczeń, możliwości ujawniania dowodów zgromadzonych przez UOKiK w trakcie postepowania antymonopolowego, czy wreszcie wprowadzenie domniemania, że „naruszenia kartelowe wyrządzają szkodę”.

Komisja Europejska przygląda się branży e-commerce

W zakresie unijnego prawa konkurencji warto odnotować prowadzone przez Komisję Europejską dochodzenie sektorowe dotyczące branży e-commerce, w ramach którego wielu polskich przedsiębiorców otrzymało z Brukseli dość długie i szczegółowe kwestionariusze. W połowie 2016 r. Komisja zapowiada publikację wstępnego raportu, który poddany zostanie następnie konsultacjom społecznym. Finalny raport opublikowany ma zostać w pierwszym kwartale 2017 r. W przeszłości w wyniku tego typu badań sektorowych podejmowane były nie tylko konkretne działania legislacyjne, w tym działania prawotwórcze w sferze tzw. prawa miękkiego, ale również wszczynane były postępowania mające na celu weryfikację powziętych w trakcie takiego badania podejrzeń dopuszczania się naruszeń prawa konkurencji. Na szersze omówienie tej kwestii przyjdzie jednak czas za rok.