Zorginstellingen moeten in overeenstemming handelen met een klokkenluidersregeling, die op de juiste wijze aan haar werknemers bekend is gemaakt. Dat heeft de Governancecommissie Gezondheidszorg benadrukt in een procedure tussen een brancheorganisatie, een zorginstelling en een klokkenluider (tussenkomende partij).

De Zorgbrede Governancecode ("governancecode") bevat een bepaling ter bescherming van individuele werknemers bij het melden van ernstige misstanden in de onderneming. Brancheorganisaties Zorg heeft een model Klokkenluidersregeling opgesteld, die zorginstellingen kunnen hanteren ter invulling van de verplichting uit de governancecode.

In de procedure bij de Governancecommissie heeft één van de brancheverenigingen van zorgaanbieders een verzoekschrift ingediend om gedragingen van één van haar leden te toetsen aan de verplichting uit de governancecode ten aanzien van de klokkenluidersregeling. Een werknemer heeft geklaagd over deelname van een patiënt met een ernstige vorm van schizofrenie aan een medicijnonderzoek. Dit leidt tot een conflict tussen de werknemer, de onderzoeker en de organisatie dat er uiteindelijk toe leidt dat de werknemer vertrekt. De kwestie komt bij de Governancecommissie. De Governancecommissie heeft getoetst of de zorginstelling beschikt over een klokkenluidersregeling, of die op de juiste wijze bekend is gemaakt en of de zorginstelling in overeenstemming met de norm uit de governancecode heeft gehandeld.

De Governancecommissie doet een aantal constateringen. De raad van bestuur moet ervoor zorgen dat werknemers zonder gevaar voor hun rechtspositie vermeende onregelmatigheden kunnen melden. De raad van bestuur kan zich niet verschuilen achter de stelling dat de werknemer het bij de verkeerde persoon heeft gemeld, als de raad van bestuur zelf de klokkenluidersregeling niet heeft bekendgemaakt. Bekendmaking is van belang, niet alleen voor de werknemer, maar ook voor de raad van bestuur om een gemelde misstand als een melding van een klokkenluider te herkennen. In dit geval heeft de Governancecommissie geconstateerd dat de raad van bestuur onvoldoende zorg heeft gedragen voor de rechtspositie van de werknemer.

De uitspraak van de Governancecommissie benadrukt het belang van bekendmaking en naleving van de klokkenluidersregeling. Al vrij snel wordt aangenomen dat sprake is van een klokkenluider en wordt van de zorgaanbieder verwacht dat zij haar zorgplicht in acht neemt.