Het is de laatste tijd al meermaals uitgelicht in de media: het nieuwe ontslagrecht is niet eenvoudiger, sneller en goedkoper geworden, maar juist complexer en duurder. Het UWV en de kantonrechter zijn met handen en voeten gebonden aan de strengere eisen voor beëindiging van de arbeidsovereenkomst. Om die reden schikt de werkgever vaker dan voorheen waarbij hij ook een hogere ontslagvergoeding betaalt. De werkgever die nog wel de stap naar het UWV of de kantonrechter aandurft, wordt vaker dan voorheen geconfronteerd met een afwijzing. Een uitspraak van de kantonrechter Leeuwarden d.d. 20 januari 2016 maakt dit eens te meer duidelijk.

Feiten en omstandigheden

De werknemer in kwestie is werkzaam bij Talant, een organisatie die zorg, hulp en ondersteuning verleent aan mensen met een verstandelijke en/of lichamelijke beperking. Werknemer werkt op een woongroep van Talant waar een zeer kwetsbare doelgroep van negen cliënten voor onbepaalde duur woont. Naar aanleiding van klachten over pesterijen tegen cliënten is er een extern bureau ingeschakeld om onderzoek te doen. Daarbij is door het onderzoeksbureau ook onderzoek gedaan naar mogelijk grensoverschrijdend en onprofessioneel gedrag door werknemer jegens collega's en cliënten. 

Sfeer van practical jokes

Uit het onderzoek is gebleken dat er tussen de collega's op de desbetreffende woongroep een zeer lollige sfeer heerste en werden er met enige regelmaat practical jokes uitgehaald. Voorbeelden van deze practical jokes zijn: het laten overlopen van het koffieapparaat, pindakaas smeren aan de grepen van de keukenkastjes, een pak Brinta aan de onderkant openmaken, met yoghurt gooien en zelfs het verplaatsen van de auto van een collega. Door werknemer zou bovendien onder werktijd grove pornografische foto's en video's zijn getoond aan collega's. 

Het onderzoeksbureau heeft geconcludeerd dat – met betrekking tot het grensoverschrijdende gedrag van werknemer tegen collega's – het Brinta-pak incident, het verplaatsen van de auto en het delen van pornografische foto's en video's onder werktijd aannemelijk kan worden geacht. Het grensoverschrijdende gedrag van werknemer tegen cliënten werd daarentegen niet aannemelijk geacht door het onderzoeksbureau.

Ontbindingsverzoek Talant

Naar aanleiding van het onderzoek verzoekt Tarant de kantonrechter de arbeidsovereenkomst met werknemer te ontbinden wegens primair een verstoorde arbeidsverhouding en subsidiair verwijtbaar handelen van werknemer. Ter onderbouwing stelt Talant dat werknemer zich schuldig heeft gemaakt aan grensoverschrijdend en onprofessioneel gedrag. Dit gedrag zou bestaan uit het respectloos omgaan met cliënten én voornoemde incidenten. Volgens Talant is het handelen van werknemer in strijd met de kernwaarden van Talant en heeft werknemer in strijd met de Gedragscode gehandeld, waardoor zij al haar vertrouwen in werknemer kwijt is en er bovendien sprake zou zijn van ernstig verwijtbaar handelen.

Oordeel kantonrechter

De kantonrechter is van mening dat de door Talant naar voren gebrachte feiten en omstandigheden niet maken dat er sprake is van een zodanig verstoorde arbeidsrelatie dat van haar in redelijkheid niet kan worden gevergd de arbeidsovereenkomst te continueren. 

Het grensoverschrijdende gedrag tegen cliënten is, zo blijkt uit het rapport van het onderzoeksbureau, niet aannemelijk en dus kan volgens de kantonrechter ook voorbij worden gegaan aan de stelling dat werknemer respectloos met cliënten zou omgaan nu dat niet is vast komen te staan.

Voor wat betreft de incidenten overweegt de kantonrechter als volgt. Het Brinta-pak incident moet volgens de kantonrechter gezien worden binnen de sfeer van practical jokes die er kennelijk binnen het team heerste en bovendien heeft werknemer hiervoor zijn excuses aangeboden. Ook het verplaatsen van de auto moet, hoewel dit erg ver ging, binnen deze sfeer worden gezien en dit heeft zich buiten de (directe) werksfeer, namelijk buiten werktijd, voorgedaan. Voor wat betreft de pornografische afbeeldingen en/of filmpjes, waarover werknemer stelt dat collega's dit altijd hilarisch vonden, is de kantonrechter van oordeel dat dit handelen – zelfstandig noch in combinatie met voormelde incidenten – niet de conclusie rechtvaardigt dat sprake is van een verstoorde arbeidsverhouding. 

Naar oordeel van de kantonrechter levert het gedrag van werknemer evenmin een verwijtbaar handelen op dat een ontbinding van de arbeidsovereenkomst zou rechtvaardigen. Het grensoverschrijdende gedrag tegen collega's rechtvaardigt volgens de kantonrechter niet het verstrekkende gevolg van beëindiging van de arbeidsovereenkomst. Een andere sanctie, zoals een waarschuwing, zou meer in de rede hebben gelegen.

Aldus wijst de kantonrechter het verzoek van Talant af en wordt de arbeidsovereenkomst niet ontbonden. 

Conclusie

Deze zaak maakt eens te meer duidelijk dat een ontbinding van de arbeidsovereenkomst onder het nieuwe ontslagrecht bepaald geen sinecure is. De vrijheid van de kantonrechter is sinds 1 juli 2015 aanzienlijk ingeperkt: daar waar voorheen een zwak ontslagdossier kon leiden tot een ontbinding met een hogere vergoeding, is dat nu niet meer mogelijk. Eén ding is in ieder geval duidelijk: deze werkgever vindt het nieuwe ontslagrecht maar een slechte grap.