Onderwerpen van deze pensioenflash

WETSVOORSTEL ALGEMEEN PENSIOENFONDS AANGENOMEN DOOR EERSTE KAMER

De Eerste Kamer heeft 22 december jl. een wetsvoorstel aangenomen voor het ‘algemeen pensioenfonds’. Hierdoor kan er vanaf 2016 een nieuw type pensioenfonds worden opgericht om daar pensioenregelingen van bedrijven in onder te brengen. De wetgever heeft met de introductie van deze nieuwe pensioenuitvoerder voor ogen om de keuze mogelijkheden voor werkgevers en werknemers te verbeteren en om een kwalitatief hoogstaande en veilige pensioenuitvoering tegen een scherpe prijs te realiseren. De huidige keuzemogelijkheden – ander pensioenfonds, verzekeraar, premiepensioeninstelling, multi-ondernemingspensioenfonds – kennen allen beperkingen in de mogelijkheden tot bundeling van meerdere pensioenregelingen.

Het algemeen pensioenfonds

Een algemeen pensioenfonds heeft meerdere collectiviteitskringen. Ieder kring kan gezien worden als een mini- pensioenfonds. Sociale partners bepalen de inrichting van de collectiviteitskring. De inspraak van belanghebbenden kan geregeld zijn via deelname aan het bestuur van het algemeen pensioenfonds en het verantwoordingsorgaan of via het belanghebbendenorgaan. Verantwoordings- of belanghebbendenorganen bestaan per collectiviteitskring. In elke kring kunnen pensioenregelingen gescheiden van de andere collectiviteitskringen worden uitgevoerd waarmee de eigen identiteit en solidariteit van de collectiviteitkring in stand wordt gehouden. Binnen de kring worden risico’s wel gedeeld. Hiermee worden ook schaalvoordelen gerealiseerd waarmee bestuurlijke lasten en uitvoeringskosten kunnen worden beperkt. Dat is in het belang van de deelnemers.

Door wie?

Om het aantal aanbieders zo groot mogelijk te maken, heeft de wetgever ervoor gekozen om iedereen in de gelegenheid te stellen om een vergunning voor het uitoefenen van het bedrijf van algemeen pensioenfonds aan te vragen. Uitvoering van pensioenregelingen door een algemeen pensioenfonds staat open voor pensioenregelingen die thans zijn ondergebracht bij ondernemingspensioenfondsen, niet verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen en voor verplichtgestelde beroepspensioenregelingen, maar niet voor verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen. Ook rechtstreeks verzekerde pensioenregelingen mogen door het algemeen pensioenfonds worden uitgevoerd. Het algemeen pensioenfonds staat eveneens open voor nieuwe pensioenregelingen. De nieuwe algemeen pensioenfondsen zullen onafhankelijke stichtingen zijn, oftewel onafhankelijk van de oprichters.

Bestuur en vertegenwoordiging

Omdat in een algemeen pensioenfonds meerdere pensioenregelingen worden uitgevoerd, zal in het bestuur een onderscheid moeten worden gemaakt tussen het toezicht op het handelen van het bestuur in verband met de bedrijfsvoering van het algemeen pensioenfonds (het niveau van de instelling) enerzijds en zeggenschap over beslissingen van het bestuur die de verschillende de pensioenvermogens betreffen (het niveau van de regelingen) anderzijds. Voor de paritaire bestuursvormen geldt dat iedere onderneming, bedrijfstak of beroepspensioenvereniging waarvan een pensioenregeling door het algemeen pensioenfonds wordt uitgevoerd, in het bestuur vertegenwoordigd is. In andere gevallen zal een onafhankelijke bestuursvorm meer voor de hand liggen. Het aantal werkgevers, dan wel het aantal collectiviteitskringen van het algemeen pensioenfonds, heeft als zodanig geen rechtstreeks gevolg voor de omvang van het bestuur omdat de (mede)zeggenschap van de belanghebbenden bij het fonds is neergelegd in een belanghebbendenorgaan. Dat zal betekenen dat of in het bestuur van het algemeen pensioenfonds iedere onderneming vertegenwoordigd is, of dat de onderneming vertegenwoordigd is in de collectiviteitskring.

Vergunningplicht

Voor pensioenfondsen bestaat nu geen vergunningsplicht, alleen voor het uitvoeren van buitenlandse pensioenregelingen dient een vergunning te worden verkregen. Vanwege de complexiteit van de gescheiden uitvoering van meerdere pensioenregelingen wordt voor het uitvoeren van een algemeen pensioenfonds een vergunningplicht voorgeschreven.

Inwerkingtreding

De Wet algemeen pensioenfonds gaat in op 1 januari 2016. Vanaf dat moment kunnen de vergunningen worden aangevraagd. Tot nu toe hebben vooral verzekeringsmaatschappijen een algemeen Pensioenfonds opgericht. De verwachting is dat de meeste algemene pensioenfondsen in het voorjaar van start zullen gaan.

BLIK NAAR 2016

Als vooruitblik naar 2016 volgt hieronder een kleine greep van pensioenontwikkelingen die we in 2016 kunnen verwachten:

  • Verduidelijking van het instemmingsrecht van de ondernemingsraad bij onderbrenging van een pensioenovereenkomst bij een algemeen pensioenfonds;
  • Onafhankelijk onderzoek naar btw-heffing bij defined benefit en defined contribution regelingen. Met name naar de vraag of onderscheid tussen beide typen gerechtvaardigd is.
  • Voor de zomer worden er meerdere varianten voor de toekomst van het Nederlandse pensioenstelsel bekend gemaakt.
  • is vooralsnog de verwachting dat de voorkeur van de staatssecretaris voor een algehele afschaffing van het pensioen in eigen beheer, in het voorjaar van 2016 in concept wetgeving wordt omgezet. Waarbij mogelijk door middel van een heffing van maximaal 52% over 80% van de fiscale waarde van het pensioen in een keer kan worden afgekocht.
  • Het wetsvoorstel variabele pensioenuitkeringen is bij de Tweede Kamer ingediend. Het wetsvoorstel bevat verbeteringsvoorstellen voor de premieovereenkomst in de vorm van een individuele en een collectieve variant zodat ook na pensioendatum kan worden doorbelegd, mee- en tegenvallers worden gespreid en risico’s worden gedeeld.

Kortom, de pensioenwereld is ook in 2016 alles behalve saai te noemen.