Coraz częściej widzimy jak nasi dziadkowie czy rodzice słabną i stają się coraz mniej zaradni życiowo.   Ciężko pogodzić się z podupadającym zdrowiem fizycznym i psychicznym osoby bliskiej.  Niestety jest to zjawisko coraz bardzie powszechne w naszym starzejącym się społeczeństwie.  Sama obserwuję jak moi dziadkowie zaczynają mieć trudności z przygotowywaniem własnych posiłków czy zapamiętaniem o potrzebie zapłacenia rachunków za ogrzewanie.  

Niestety, utrata pełnej sprawności umysłowej jest wciąż tematem tabu.   Któż z nas nie zna osoby starszej, która ewidentnie nie radzi sobie już z samodzielnym planowaniem budżetu domowego czy zadbaniem o wszystkie swoje potrzeby zdrowotne, a jednak uparcie nalega na to, że da sobie radę sama.    

Często kontaktują sie ze mną członkowie rodziny osoby starszej, której sprawność umysłowa podupada.  Przestaje radzić sobie z decyzjami chociażby dotyczącymi swojego majątku.  Rodzina nie wie jak pomóc.  Co zrobić i od czego zacząć?

Warto zaplanować system pomocy dla osoby starszej zanim ta pomoc jest jeszcze potrzebna.   Wszystkich moich klientów zachęcam do tego, aby pomyśleli, kto ma im pomagać i być odpowiedzialny za ich finanse, na wypadek, gdy w przyszłości staną się już niezdolni do podejmowania samodzielnych decyzji finansowych.   Rozwiązaniem jest podpisanie pełnomocnictwa w formie LPA - Lasting Power of Attorney.  

Pełnomocnictwo w formie LPA to dokument, który nadaje pełnomocnikowi prawo do rozporządzania majątkiem mocodawcy w przyszłości, w sytuacji, gdy mocodawca nie będzie już w stanie samodzielnie podejmować decyzji finansowych.   LPA musi być zarejestrowane w ramach urzędu - Office of Public Guardian, który nadzoruje pełnomocnictwa wydane w Anglii i Walii.  Ważnym jest, aby pełnomocnictwo było sporządzone zgodnie z wymogami prawa Anglii i Walii.    
   
Niestety, zbyt często rodzina zgłasza się po poradę dopiero w sytuacji, gdy jest juz za późno.   Kiedy osoba starsza traci zdolność do czynności prawnych, na skutek otępienia starczego (demencji) lub innego schorzenia umysłowego,  na wydanie pełnomocnictwa jest już za późno.   

Pomoc w opłacaniu rachunków, zorganizowaniu leczenia czy opłacenia codziennych wydatków staje się niemal niemożliwa w sytuacji, kiedy nie ma ważnie ustanowionego pełnomocnika. Często prowadzi to do sytuacji, że dopływ wody czy ogrzewania do domu osoby starszej zostaje odcięty a wyciągnięcie z banku pieniędzy na zakupy spożywcze jest niemożliwy.   Często zdarza się, że osoba starsza nie opłaciła rachunków za mieszkanie, co grozi jego utratą, lub nie zapłaciła za opiekę, co grozi wstrzymaniem wizyt pomocników.

Spotykam wiele rodzin, które chcą pomóc starszemu krewnemu, jednak nie mają koniecznych upoważnień, by takiej pomocy udzielić.  Banki i inne instytucje nie pozwolą na dostęp do konta czy informacji na podstawie więzów rodzinnych.   Zawsze będą wymagały dokumentu, który da podstawę prawną do zaangażowania osoby trzeciej w sprawy finansowe osoby o ograniczonej zdolności umysłowej.  

Rodziny znajdujące się w tej sytuacji muszą wystąpić z podaniem do sądu (Court of Protection) o ustanowienie kuratora do spraw finansowych.  Jest to procedura nieco skomplikowana i długotrwała.  Kuratorem może być profesjonalista lub osoba z grona rodziny czy przyjaciół. Niezależnie od tego czy jest to profesjonalista czy nie, kurator ma ściśle określone prawem zadania i obowiązek działania w interesie osoby ubezwłasnowolnionej.   Kurator musi składać do sądu corocznych raport ze swojej działalności.   Musi więc sporządzać i zachowywać zapiski dotyczące każdej podejmowanej decyzji finansowej, tłumacząc, dlaczego została podjęta i jak służy ona najlepszemu interesowi osoby ubezwłasnowolnionej.  

Większość rodzin z którymi pracuję, woli wybrać opcję kuratora profesjonalisty.  Daje im to komfort i gwarancję, że sprawy załatwiane są zgodnie z wymogami sądu.  Ściąga to też z nich stres i brzemię wielu różnych obowiązków administracyjnych.   Sama działam jako kurator w sprawach wielu moich klientów.  Jako kurator mam prawo kontaktowania się z bankami, instytucjami zapewniającymi dostęp do mediów (wody, gazu, itp.) i opiekunami.  Upewniam się , że opłacono wszystkie rachunki, spłacono wszystkie zobowiązania i budżet domowy jest pod kontrolą.   Jako kurator mam pieczę nad majątkiem osoby ubezwłasnowolnionej, a jednocześnie pracuję z rodziną, aby zabezpieczyć wszystkie potrzeby i zapewnić stałą, dobrą, jakość życia osoby ubezwłasnowolnionej.