Op 1 januari 2017 treedt de Wet natuurbescherming (Wnb) in werking. In een eerder blog schreven wij over de bevoegdheden van het Rijk bij de gebiedsbescherming onder de Wnb. Hoewel het Rijk een belangrijke rol houdt bij de gebiedsbescherming, zijn de provincies aan zet voor het behalen van de instandhoudingsdoelstellingen. Dit blog gaat in op de taken en bevoegdheden van provincies onder de nieuwe wet.

Beheerplan

Wanneer binnen een provincie een Natura 2000-gebied ligt, stellen Gedeputeerde Staten (“GS”) van deze provincie op grond van artikel 2.3 Wnb een beheerplan voor dat gebied vast. Dit beheerplan bevat de maatregelen die nodig zijn om de instandhoudingsdoelstellingen van het gebied te bereiken en de beoogde resultaten van deze maatregelen. Dit artikel voorziet tevens in de mogelijkheid om een beheerplan in een ander plan of programma op te nemen. Deze opname in een ander plan komt vooral van pas wanneer binnen een provincie meerdere Natura 2000- gebieden zijn gelegen. Er kan dan één plan worden gemaakt voor verschillende Natura 2000-gebieden.

Het is mogelijk om het beheerplan op te nemen in een plan van GS van een andere provincie. Hiervoor dienen GS van de provincie waarin het Natura 2000-gebied ligt en waarvoor het beheerplan dus geldt met deze opname in te stemmen. Hierbij moet in het vizier worden gehouden dat de bevoegdheid voor uitvoering van het beheerplan blijft bij GS van de provincie waarin het Natura 2000-gebied ligt.

Aanschrijvingsbevoegdheid

Wanneer het gelet op de instandhoudingsdoelstellingen voor een Natura 2000-gebied nodig is biedt artikel 2.4 Wnb GS de mogelijkheid om maatregelen te treffen wanneer voor een activiteit geen vergunningplicht geldt. Deze maatregelen kunnen eruit bestaan dat GS een verplichting opleggen om informatie te verstrekken over een handeling die verricht wordt, maar GS kunnen met de aanschrijvingsbevoegdheid ook de uitvoerder verplichten een handeling te staken. In geval van spoed kan dit bevel tot staken zelfs mondeling gegeven worden waarna dit bevel gevolgd wordt door een besluit. Deze figuur lijkt erg op de mogelijkheid van spoedbestuursdwang uit de Awb, al hoeft er bij de aanschrijving geen overtreding begaan te zijn. De Nbw kende met de aanschrijvingsbevoegdheid uit artikel 19c een soortgelijke figuur.

In plaats van het opleggen van een verplichting per handeling, is het ook mogelijk om bij verordening ten aanzien van een categorieën van handelingen verplichtingen te stellen. Voor welke optie gekozen zal worden, zal afhangen van wat de instandhoudingsdoelstellingen bedreigt; zijn dit een aantal handelingen van verschillende partijen of is dit één partij die deze doelstellingen met zijn activiteiten bedreigt?

Beperken toegang

De Nbw voorzag al in de mogelijkheid om de toegang tot een Natura 2000-gebied te beperken en onder de Wnb wordt deze mogelijkheid voortgezet in artikel 2.5. Wanneer de instandhoudingsdoelstellingen dit nodig maken kan GS de toegang tot het kwetsbare gebied beperken of verbieden. Het uitgangspunt is dat de natuurgebieden zoveel mogelijk toegankelijk zijn voor bezoekers, maar bijvoorbeeld in het broedseizoen kan worden bepaald dat het gebied waar vogels broeden niet toegankelijk is.

Feitelijke handelingen

Artikel 2.6 Wnb maakt het mogelijk voor GS om feitelijke handelingen te verrichten of te laten verrichten als dit nodig is voor de instandhoudingsdoelstellingen van het Natura 2000-gebied. Deze mogelijkheid bestond ook al onder de Nbw, maar de Wnb breidt de mogelijkheid uit. Zo is het geen vereiste meer dat de maatregelen in het gebied zelf worden getroffen. Het is voor te stellen dat maatregelen buiten een Natura 2000-gebied de instandhoudingsdoelstellingen binnen het gebied ten goede komen. Verder hoeven de handelingen niet alleen op herstel of behoud te zien, maar kunnen ze ook op verbetering zien.

Conclusie

De met de Wnb beoogde decentralisatie van bevoegdheden speelt bij de gebiedsbescherming een beperktere rol, omdat de provincies al veel bevoegdheden hadden Wel krijgen de provincies ruimere bevoegdheden om de doelstellingen te behalen.

Dit is een blog in de serie “Nieuwe Wet natuurbescherming”. Een overzicht van alle blogs in deze serie kunt u hier vinden.