De Rechtbank Noord-Holland heeft geoordeeld dat Sonja Bakker met haar dieetboek geen inbreuk heeft gemaakt op de auteursrechten van Bea Pols. Bea Pols beschuldigde voedingsgoeroe Bakker ervan zinnen en passages uit haar boeken te hebben overgenomen.

Lang tafelen
Het botert al een tijdje niet tussen Bakker en Pols. In 2005 verscheen het boek ‘Bereik je ideale gewicht’ van Sonja Bakker. Pols zag hierin verschillende overeenkomsten met haar eigen boek ‘Ontwikkel weer liefde en respect voor je lichaam’.

Volgens Pols kwam de opbouw van de beide boeken in grote lijnen overeen en toonden enkele zinnen in beide boeken veel gelijkenissen. Pols was dan ook van mening dat Bakker zich schuldig maakte aan plagiaat. Plagiaat is een term die wordt gebruikt voor de situatie waarbij een (deel van een) werk wordt overgenomen in een ander werk, zonder dat de maker van het andere werk kenbaar maakt dat hij (een deel van) het eerdere werk heeft overgenomen. In veel gevallen wordt door een plagiator ook auteursrechtinbreuk gepleegd.

Het geschil tussen Bakker en Pols werd breed uitgemeten in de media. Meermaals is door beide partijen getracht een oplossing te vinden voor het geschil, maar door omstandigheden was dit (tot op heden nog) niet gelukt. In 2011 schreef Pols het boek ‘Zonder strijd geen waarheid’, waarmee zij haar kant van de (inmiddels publieke) ruzie met Bakker wilde belichten. Hiermee werd verondersteld dat Pols ook geen juridische stappen meer wenste te ondernemen. Het was derhalve een verrassing voor Sonja Bakker dat Bea Pols in 2015 alsnog naar de rechter stapte, nadat zij hoogte kreeg van de (mogelijke) titel van Bakker’s nieuwe boek; ‘Afvallen is een feestje’. Bea Pols had zojuist een nieuw dieetboek op de markt gebracht met de naam ‘Afvallen met Bea is een feestje’.

Zware kost
De rechter heeft zich nu gebogen over de vraag of Sonja Bakker plagiaat heeft gepleegd. Allereerst werd vastgesteld dat het dieetkookboek van Bea Pols als werk auteursrechtelijk beschermd is. Een werk, zoals bijvoorbeeld een boek, is auteursrechtelijk beschermd wanneer het een eigen, oorspronkelijk karakter heeft en het de persoonlijke stempel draagt. Het werk dient dus een schepping van de geest te zijn, het resultaat van scheppende menselijke arbeid en creatieve keuzes. De rechter gaf echter wel mee dat bepaalde stijlelementen geen auteursrechtelijke bescherming toekomen:

“In zijn algemeenheid worden dieetboeken op een zelfde, althans vergelijkbare, wijze opgebouwd: voedingsadviezen, bewegingsadviezen en succesverhalen van de schrijver of van zijn klanten. Deze stijlaspecten worden door het auteursrecht niet beschermd. Bij de beantwoording van de vraag of van inbreuk op auteursrecht sprake is, moet het vizier worden gericht op de betrokken werken, waarbij het gaat om de totaalindruk die deze werken maken.”

De rechter stelt vervolgens dat de totaalindruk van beide boeken totaal verschillend is. Ook het overeenkomen van verscheidene zinnen in de beide boeken was volgens de rechter te verklaren:

“Mogelijk bestaat er een bepaalde gelijkenis tussen bepaalde zinnen of zinsopbouw, oefeningen of recepten in beide boeken of bestaat er een bepaalde overlap op bepaalde onderdelen, maar naar het oordeel van de rechtbank laat dit zich goed verklaren door de omstandigheid dat het hier in beide gevallen gaat om dieetboeken, die als gezegd een bepaalde opbouw kennen, beide dames in nagenoeg dezelfde periode dezelfde cursus tot gewichtsconsulent hebben gevolgd en daarbij dezelfde (basis)kennis hebben opgedaan, beiden in die periode een praktijk als gewichtsconsulent hadden in dezelfde regio en ook beiden feedback ontvingen van hun klanten en/of medewerkers over het succes van onderdelen van de methode die zij in hun praktijk aanboden.”

Al met al werd door de Rechtbank Noord-Holland geoordeeld dat er geen sprake was van plagiaat door Sonja Bakker.

Vaste prak
Ook een beroep op slaafse nabootsing en op onrechtmatigde daad werd door de rechter van tafel geveegd. Uit vaste jurisprudentie van de Hoge Raad volgt immers dat, indien een beroep op auteursrechtelijke bescherming faalt, ook bescherming op grond van deze twee gronden moet worden afgewezen.

Concluderend kan gesteld worden dat deze rechtszaak een magere uitkomst had voor Pols, waar Bakker dikke winst behaalde.